In het Universitair Ziekenhuis in Gent logeren niet alleen zieke patiënten. Op de Drug Research Unit Ghent (D.R.U.G) worden al zeven jaar lang gezonde vrijwilligers behandeld met nieuwe geneesmiddelen. We ontmoeten twee achttienjarige studenten communicatiewetenschappen die deelnemen aan een zeventiendaags onderzoek naar een nieuw medicijn tegen schizofrenie.

GUIDO: Zien jullie dit als een studentenjob?

Student 1: Grotendeels wel ja. Je verdient geld met zo'n onderzoek. De meeste mensen gaan geen tijd opofferen voor de wetenschap, tenzij er centjes bij komen kijken.

Student 2: Natuurlijk! Anders zouden ze hier niet veel vrijwilligers vinden, denk ik. Want voor het eten moet je het zeker niet doen! (lacht)

Student 1: Boah, dat valt nog mee. Het eten kan beter, laten we het daarop houden.

GUIDO: Wat houdt het onderzoek in?

Student 1: Twee keer per dag krijgen we medicatie, en dan wordt nagegaan of er eventueel nevenwerkingen zijn. Maar je moet je daarbij niet voorstellen dat ons haar uitvalt of zo.

Student 2: Dit medicijn is al uitgebreid getest op dieren, en nu kijken ze of de mens het goed kan verdragen.

Student 1: Er wordt onderzocht of het medicijn onze longcapaciteit vermindert, of onze bloeddruk verlaagt, enzovoort.

GUIDO: Logeren jullie hier?

Student 1: We moeten hier zeventien dagen blijven.

Student 2: En we mogen niet buiten, behalve eens op het koertje, onder begeleiding.

GUIDO: Wat levert dat op?

Student 2: Drieduizend euro.

Student 1: Tweeduizend negenhonderdvijftig, om precies te zijn.

GUIDO: Hoe hebben jullie ervan gehoord?

Student 1: Ik heb het van mijn broer gehoord, die ook al aan zo'n onderzoek heeft meegewerkt. Toen ik dan in de krant zag staan dat ze op zoek waren naar nieuwe vrijwilligers, heb ik toegehapt.

Student 2: Ik heb me vorig jaar ingeschreven in de jobdienst van de universiteit, en via hen ben ik gecontacteerd voor dit onderzoek.

GUIDO: Jullie zijn jong en gezond. Waarom laten jullie experimenteren met jullie lichaam?

Student 1: Dat is een goede vraag. Velen worden afgeschrikt door het zogenaamde 'gevaar' van het onderzoek, hoewel dat risico zeer klein is. Trouwens, ik zit zeventien dagen hier opgesloten, dus dat zijn al zeventien dagen dat ik op straat niet kan omver gereden worden. 't Is waarschijnlijk gezonder om hier te verblijven dan 's nachts in de Overpoort rond te zwalpen. (lacht)

Student 2: De medicatie die we moeten nemen, heeft een invloed op je neuronenwerking. Mensen met schizofrenie hebben een teveel aan dopamine, en de medicatie vermindert die. Mensen met Alzheimer hebben dan weer een tekort aan dopamine. Als gezonde personen zitten wij daar tussenin, dus in feite zou er geen invloed mogen zijn op onze hersenen. Misschien alleen een beetje moeheid, al zou dat ook kunnen doordat we te weinig eten krijgen. (lacht)

Student 1: Twee van de acht medicijnen zijn placebo's, dus we weten eigenlijk nooit of we behandeld zijn of niet. Zo kunnen ze nagaan welke neveneffecten echt zijn, en welke psychologisch van aard, want we bevinden ons toch in een heel andere omgeving dan thuis. Er is ons ook gevraagd om onderling niet te veel te spreken over wat we voelen, juist om die psychologische beïnvloeding te verminderen.

GUIDO: Slaat de verveling niet toe als je zeventien dagen opgesloten zit en niet kan doen wat je wil ?

Student 2: Dat ik niet naar buiten kan, dat vind ik het ergst. Een beetje frisse lucht scheppen, dat mis ik. Maar het voordeel is wel dat je hier goed kunt studeren. Tijd genoeg!

Student 1: Er zijn zelfs studenten die in de blokperiode naar hier komen, maar dat loopt meestal niet zo goed af. Voor hun studies dan.

Student 2: Stel dat de medicatie dan een neveneffect geeft?

Student 1: Ja, op je concentratievermogen. Gisteren had ik de indruk dat mijn concentratie verminderd was nadat ik het medicijn had ingenomen. Al kan het natuurlijk ook een placebo geweest zijn.

GUIDO: Mag je hier alcohol drinken?

Student 1: Geen druppel! En ook cafeïne wordt beperkt.

Student 2: We mogen hoogstens een bepaald aantal eenheden cola per dag drinken. Als we er al krijgen tenminste .

Student 1: Geen stevige kruiden. Ook geen fruitsap , en al zeker geen pompelmoessap, want dat heeft een invloed op de opname van medicijnen in het bloed.

Student 2: Verder mogen we geen zware fysieke inspanningen doen.

Student 1: Ze letten op alles. Vanaf het moment dat je iets voelt, gaan ze je direct aanraden om wat te gaan liggen. Veiligheid primeert, dat is duidelijk.

GUIDO: Welke is de lastigste van al die ontberingen?

Student 2: Dat ik tussendoor eens geen versnapering kan eten. Een zakje chips of zo.

Student 1: Ja, dat doet raar. Maar echt afzien is dat natuurlijk niet.

GUIDO: Zou je medestudenten aanraden om ook aan zo'n onderzoek deel te nemen?

Student 1: Nee, want dan hebben we minder kans dat we er een volgende keer zelf bij zijn. (lacht) 't Is dik verdiend hé.

Student 2: Belastingvrij dan nog wel, en het telt niet mee voor je aantal werkdagen met studentencontract. Als je geld nodig hebt op korte termijn, dan is dit ideaal.

GUIDO: Succes nog. Ik ga een luchtje scheppen, een pintje drinken en een zak chips eten!

Professor Van Bortel:

"Met de auto naar het UZ rijden is waarschijnlijk gevaarlijker dan de onderzoeken laten uitvoeren."

Professor Luc Van Bortel is internist, klinisch farmacoloog en hoogleraar klinische farmacologie en farmacotherapie. Hij is diensthoofd van D.R.U.G. en dus de geschikte man om wat meer achtergrond bij te sprokkelen.

GUIDO: Moeten studenten bang zijn om vrijwilliger te worden voor geneesmiddelenonderzoek?

Van Bortel: Met de auto naar het UZ rijden is waarschijnlijk gevaarlijker dan de onderzoeken laten uitvoeren. Geneesmiddelenonderzoek is heel streng gereglementeerd. Eerst moet in het diermodel voldoende veiligheid bewezen zijn vooraleer het bij de mens mag komen.

GUIDO: Waarom testen jullie geneesmiddelen op gezonde personen?

Van Bortel: In de ontwikkeling van medicijnen heb je verschillende fasen. In de eerste fase bij de mens wordt gekeken of het medicijn goed wordt verdragen en tot waar men kan doseren zonder dat er bijwerkingen optreden. Daarvoor gebruiken we gezonde vrijwilligers, omdat zij geen klachten vertonen van andere ziekten, als ze die al zouden hebben. Zo kan je zuiverder beoordelen of een klacht al dan niet wordt veroorzaakt door het medicijn.

GUIDO: Zoeken jullie vooral jonge vrijwilligers?

Van Bortel: Wij zoeken meestal gezonde vrijwilligers tussen 18 en 45 jaar. Momenteel zoeken we er nog altijd meer dan we kunnen vinden, maar het motto van onze unit is dat we niet de grootste willen zijn, wel de beste

GUIDO: Je spreekt consequent over vrijwilligers, maar ze worden wel betaald.

Van Bortel: Hoewel deelname aan zo'n onderzoek een heel eerbare activiteit is, want nieuwe medicijnen kunnen later veel mensen helpen, zal bijna niemand zo altruïstisch zijn om al die onderzoeken te laten uitvoeren zonder dat daar een vergoeding tegenover staat.

GUIDO: Hoe hoger de vergoeding, hoe groter het risico?

Van Bortel: Nee, dat is fout. Het risico wordt nooit vergoed. Als wij een studie aannemen, zijn we ervan overtuigd dat het risico erg laag is. Wat wij vergoeden, is de belasting van het onderzoek. Het aantal uren of dagen dat je op de unit moet verblijven, het aantal keer dat bloed wordt geprikt of medicijnen worden toegediend, dat wordt allemaal mee verrekend in de vergoeding.

Meer info : www.drug-uzgent.be

Een inschrijvingsformulier aanvragen kan via e-mail op drug@ uzgent.be of telefonisch via 09/332.56.56.

(HDP)