Als je nog eens in Antwerpen bent, maak dan een omwegje langs het Land van Hop-bouwproject naast de Stadsschouwburg. Een nieuwe campus van de Plantijnhogeschool, een aantal chique Armani-boetieks en meer dan honderd appartementen, 't is een stukje stad ontsproten aan de collectieve breinen van Stijn Peeters en zijn ploeg. En wie dacht je dat de woningen van Tom Lenaerts, Bart De Pauw en Bart Peeters ontwierp? Juist. Who watches the watchmen? Jobwatch!

Fictief bureau zonder opdrachten

Hoewel iedereen van Stijn had verwacht dat-ie acteur zou worden - hij acteerde als kind in professionele theatergezelschappen - was huizen tekenen z'n echte passie. Stijn haalde een architectuurdiploma aan het Henri van de Velde-instituut ('de Academie') van de Hogeschool Antwerpen en begon meteen met een eigen architectenbureau.

Stijn: Het voordeel aan dit beroep is dat je financieel eigenlijk nergens hoeft te staan om ermee te kunnen beginnen. Ik was pas afgestudeerd, ik kocht me een koperen plaatje waar 'architect' op stond, een tekentafel had ik al, en ik dacht: "Nu komt er werk." Dat was niet waar natuurlijk, maar ze vertellen je op school helemaal niet hoe je aan werk moet geraken. Relaties had ik ook niet, dus vanuit die hoek kwam al evenmin iets. Daar zaten we dan in ons bureau, dat ik had opgericht met een vriend met wie ik op kot zat. Dat was eigenlijk wel een geweldige tijd: we zaten constant te tekenen, maar we hadden geen opdrachten. We werkten fictieve projecten uit in ons werkeloos bureau, want we hadden geen klanten. (lacht) En we liepen door de straten, op zoek naar wat voor verbetering vatbaar was. Neem nu zo'n typische winkelstraat: allemaal vitrines, en daarboven leegstand, waardoor het 's avonds spookstraten worden. Wij zochten de eigenaars van die panden op en stelden hen voor om boven de winkels appartementen te bouwen, met dakterrassen en zo. Prachtige woonkwaliteit, en de stad wordt er beter van. Nu, die winkelpandeigenaars waren daar totaal niet in geïnteresseerd, dus wij geraakten maar niet aan opdrachten. Uiteindelijk hebben we een klein pandje gekocht in Antwerpen. Enfin, de bank heeft dat gekocht voor ons. (lacht) We hebben dat verbouwd en er tegen een zeer betaalbare prijs 'stedelijk wonen' in ondergebracht. En dat werkte: die vijf appartementjes waren direct verhuurd. Op dat moment zijn er twee mogelijkheden. Ofwel word je bouwpromotor - wat niet de bedoeling was - ofwel blijf je architect, dus we hoopten dat er opdrachten zouden voortvloeien uit dat project. En inderdaad, twee weken later kwam iemand uit diezelfde straat ons vragen: "Ik heb ook zo'n pandje, kunnen jullie dat niet op dezelfde manier verbouwen?" Dat hebben we dan gedaan, en zo is de bal aan het rollen gegaan.

Werkdagen van 14 uren

En hoe de bal rolde! Het 'fictieve bureautje' van de pas afgestudeerde Stijn is vandaag uitgegroeid tot een prestigieuze NV in een prachtig kantoor. Hoe brengt Stijn daar zijn werkdagen door?

Stijn: We beginnen vrij laat, pas om 9 uur, maar dat geeft mij en mijn vennoot de mogelijkheid om een beetje vroeger samen te zitten. We bereiden dan de dossiers voor waar in het atelier aan gewerkt moet worden. In de voormiddag probeer ik zoveel mogelijk op kantoor te zijn, en 's namiddags ga ik mogelijke panden of gronden bezoeken, hou ik besprekingen met potentiële opdrachtgevers, bespreek ik ontwerpen… Overdag bespreek je plannen met bedrijven, en 's avonds met particulieren. En als er 's avonds geen afspraken zijn, kan er geschetst worden. Ik wil absoluut niet gestoord worden bij het schetsen, dus dat is vaak avond- en nachtwerk. Eigenlijk kloppen wij zo wel lange dagen: ik werk toch zo'n 14 uur per dag. Maar da's fijn, ik schets en teken graag, en dat doe ik liever aan iets concreets dan aan iets fictiefs. Een tekening wordt pas interessant als je je beperkingen erin leert kennen. Als je fictief tekent, heb je geen beperkingen, en dan is het ook niet interessant. Er is niets moeilijkers dan een opdrachtgever die zegt: "Het budget is vrij, de oriëntatie is perfect, het terrein is eindeloos groot: doe maar!" Ik heb liever een 'moeilijke' grond en dito opdrachtgever, dan krijg je als architect de mogelijkheid om met oplossingen op de proppen te komen waar je cliënt zelf niet opgekomen is. Nu heb ik het er wel lang lastig mee gehad om te stoppen met werken 's avonds, want je kan natuurlijk blijven tekenen. Een jaar of twee geleden heb ik mezelf dan "een hobby genomen", en sindsdien lukt het me beter om eens niet met mijn bureau bezig te zijn.

De twee Barten

Die 'hobby' van Stijn is er trouwens niet naast: hij is manager van zijn broer Bart Peeters en zijn vriend Bart De Pauw. Euh, hebben we iets gemist misschien? Stijn klopte toch al werkdagen van 14 uren?

Stijn: Ach, dat "management" vind ik een heel zwaar woord. Ik doe dat voor mijn broer en mijn beste vriend. Die twee gasten hebben me dat op een heel vriendelijke manier gevraagd, maar ik wist totaal niet wat ik me daarbij moest voorstellen. Ik had vroeger wel eens The Radios gemanaged, maar die tourden in de zomer en daar stopte het mee. Maar zowel The Radios als mijn kantoor begonnen bijzonder snel te groeien, en toen heb ik voor mijn zaak gekozen: dat is mijn leven, mijn passie. Het werken rond Bart en Bart beperkt zich tot een tiental telefoontjes en mailtjes per dag. Voor een groot stuk worden die behandeld door mijn secretaresse, en 's avonds kruip ik achter mijn computer om die mails te beantwoorden. Ik ga ook regelmatig naar optredens van die mannen kijken, maar dat deed ik daarvoor ook al. En met die gasten praten van: "Zouden we dit wel doen en dat niet doen," dat deed ik ook al. In wezen is er dus heel weinig veranderd, alleen heeft het nu een soort van naam gekregen. Dat is perfect combineerbaar met mijn job, sterker nog, het is goed om iets te hebben dat je voldoende bezighoudt om de knop 'architectenbureau' soms eens uit te zetten.

Dromen van een kerkhof

Stijn en zijn ploeg werken voor particulieren, bedrijven en de overheid. Is er een absolute droomopdracht die hij ooit nog eens zou willen realiseren?

Stijn: Ik droom er al jaren van om een begraafplaats annex crematorium te ontwerpen. Da's waarschijnlijk geïnspireerd door een fantastisch kerkhof dat ik ooit heb bezocht, ontworpen door Carlos Scarpa, een groot Italiaans architect die al een hele tijd dood is. Dat lijkt me echt een geweldige opdracht, de sereniteit die dat moet uitstralen, en er toch licht en zon in brengen om niet te gaan werken op de depressieve gevoelens van de mensen. Een gevangenis lijkt me ook een formidabele uitdaging. Het kan zijn dat mensen om veiligheidstechnische redenen moeten uitgesloten worden uit de maatschappij, maar mijns inziens hoef je die dan nog niet achter grote, dikke muren te stoppen. Daar zijn andere mogelijkheden voor. Ik zou aan die twee functies een andere sfeer willen geven dan degene die we gewoon zijn. Wat me ook een fantastische opdracht lijkt, is het ontwerpen van het interieur van een boot. Daar zit je met zulke minimummaten dat er ontzettend moet worden gezocht naar ergonomie, functionaliteit en dubbel gebruik. Waarom zijn dat mijn dromen? Omdat ze zo zelden voorkomen. Ik krijg niet elke dag een telefoontje: "Peeters, ontwerp eens een gevangenis!" (lacht)

(HDP)