De veroordeling, foltering en kruisiging van Jezus van Nazareth is wellicht het bekendste verhaal uit de wereldgeschiedenis, en toch is het al geleden van Scorceses The Last Temptation of Christ dat er zich nog een filmregisseur aan heeft gewaagd. Mel Gibson heeft de stap gezet, en hij heeft er op z'n minst een heel persoonlijk werkstuk van gemaakt.

Esthetische wreedheid

The Passion of the Christ is een hondsbrutale film. De martelingen, vernederingen en kruisiging worden met zo'n grafisch detail in beeld gebracht dat je wellicht even zal moeten slikken. De scènes waarin Jezus door de Romeinen wordt gegeseld met een zweep zijn zelfs zo ondraaglijk lang en hard dat je zin krijgt om het hoofd af te wenden. Djeezes! En dat een kruisiging een bloederige affaire is, daar hoeven we geen tekeningetje bij te maken zeker?

Betekent dit nu dat Mel Gibson een sensationele geweldfilm heeft gemaakt? Volgens ons niet. Het geweld en de gruwel van de Passie stáán nu eenmaal in de bijbel, Gibson heeft ze gewoon letterlijk in beeld gebracht. Daarbij kadert hij ons inziens in de traditie van expressionistische artiesten die de monsterachtigheid van de kruisweg op expliciete wijze afbeelden. Visueel is deze film zelfs een meesterwerk. Bovendien vinden we het een verdienste van Gibson dat hij nog eens heeft onderstreept wat voor verschrikkelijk verhaal vol sadistisch geweld dit eigenlijk is. Wie katholiek is opgevoed, heeft het al zodanig dikwijls gehoord dat hij eigenlijk niet meer stilstaat bij de wreedheid ervan. In The Passion of the Christ word je nog eens stevig met de neus op de feiten gedrukt. Goede Vrijdag van het jaar 33 was nu eenmaal niet mankind's finest hour.

Spoedcursus Aramees en Latijn

Nog meer gewaagde keuzes van Gibson: hij laat zijn personages de inmiddels dode talen van 2000 jaar geleden spreken: Aramees voor de joden, Latijn voor de Romeinen. Hij werkt ook grotendeels met onbekende Italiaanse en Oost-Europese acteurs. Wie je misschien wel zal herkennen zijn Jim Caviezel als Jezus en Monica Bellucci als Maria Magdalena.

De film is helemaal opgenomen in Italië, en toch zit er ook Hollywood in The Passion of the Christ. Gibson brengt de duivel in beeld, terwijl die de Christusfiguur probeert in verlokking te brengen. Daarbij maakt hij heel sober gebruik van special effects. Ons joegen ze de stuipen op het lijf, maar er zullen wellicht ook mensen zijn die zo'n vleugje hocus-pocus totaal ongepast vinden in een film als deze.

The Passion of the Christ is een indringende, esthetisch bloedmooie, maar door het ondraaglijke geweld vaak afstotende filmervaring. Ga vooral kijken en vorm zelf je mening. Dat je niet schouderophalend de zaal zal verlaten, staat buiten kijf.

(JC)