GUIDO: Pardon?!

Dr. Jos: 't Is toch waar? Verzopen zwijnen en aan lager wal geraakte presidiumleden die zich niet doorheen de geneeskunde weten te spartelen, worden dan maar tandarts. Een soort vangnet voor gerateerdedoktoors, zo je wil. Want laat ons eerlijk zijn: een tandarts is al even weinig met gezondheid bezig als pakweg een kapper. Net zoals een apotheker eigenlijk ook maar een winkelier is, zijn tandartsen niet meer dan schoonheidsspecialisten voor het gebit. Met geneeskunde heeft dat allemaal bitter weinig te maken. Wat willen de mensen? Gezonde tanden? Bullshit: ze willen mooie tanden. Een kapper steekt krulspelden en kleurt haar, een tandarts steekt beugels en kleurt de tanden wit. Juist hetzelfde. En als er dan toch een echt probleem is? Dan zal de tandarts zijn patiënt doorsturen naar een stomatoloog. Naar een niet-gebuisde dokter dus. (lacht blaffend)

GUIDO: U overdrijft. U gaat zich als dokter toch niet bezighouden met het vullen van gaatjes in tanden?

Dr. Jos: Nee, dat soort bricolage laat ik met plezier over aan de tandartsen. Alhoewel, met plezier... (trekt een vies gezicht) Die vullingen zijn toch een bron van miserie hoor. Kwik in thermometers mag niet meer, maar in tandvullingen wordt het nog à volonté gebruikt. Het zogenaamde amalgaam, het zilverkleurige vulsel van de tandarts, bevat 50% kwik en 50% zilver en andere zware metalen. Eat this, Noord-Limburg! (lacht) Kwik is zeer toxisch: allerlei afwijkingen, dementie, problemen met de fertiliteit... Nu zal je tandarts je vertellen dat het in dat amalgaam gaat om anorganisch kwik, dat zeer weinig reactief is. Je zou meer kwik binnenkrijgen als je een vis eet, dan langs lekkend amalgaam in je mond. Kijk, dat kan misschien wel kloppen, maar vertel mij eens: hoe is die kwik in die vis terechtgekomen?

GUIDO: Door de milieuvervuiling, wellicht.

Dr. Jos: (heft een vinger) Zeer juist! Al dat amalgaamafval van de tandartsen en de vullingen van overleden mensen komen uiteindelijk ook in het milieu terecht. Ik zou niet op een oud kerkhof willen wonen hoor! (bijt in zijn worst) Ook een droge worst, Van Caesbroeck? Het zijn er van slagerij Rona in Brussel. De beste droge worsten ter wereld!

GUIDO: Nee, dank u. Maar dokter, mijn tandarts gebruikt vooral witte vulling.

Dr. Jos: Ha, ga jij naar een biotandarts misschien?

GUIDO: (lacht)

Dr. Jos: Je moet niet lachen, dat bestaat! "Biologische tandarts" schrijven ze op hun naamplaatje. Wat dat met biologie te maken heeft, is mij een raadsel. Waar vullen die dan hun tanden mee? Een pluk stro? Een stuk hout? Een bolletje wol? Een spie geitenkaas? (brult het uit)

GUIDO: Witte vulling!

Dr. Jos: (veegt de tranen uit zijn ogen) Van die ceramische vulling? Die is alleen maar geschikt om kleinere gaatjes mee te vullen, en is op zich ook niet zo onschuldig. Nogal wat tandartsen reageren er allergisch op, krijgen huidproblemen. En als zij dat krijgen, kunnen hun patiënten er ook last van krijgen. Ja, 't is een probleem hoor, tandvulling. De medische discussie daarover woedt al meer dan een eeuw. In de jaren 1800 heeft men amalgaam in Amerika al eens proberen te verbieden. Vandaag gebruikt men het nog, bij gebrek aan een echt alternatief.

GUIDO: Een alternatief kan zijn: tanden trekken!

Dr. Jos: Zoals de verstandskiezen zeker? Kijk, luister naar mij: als een verstandskies je geen last berokkent, ook al zit hij scheef, laat die dan alsjeblieft zitten. Zo'n grote kies trekken is niet zonder risico, zeker niet als het door een tandarts gebeurt, en eenmaal eruit is het risico op cysten, infecties en tandvleesproblemen niet eens zo veel verminderd. Het sop is de kool niet waard.

GUIDO: Tanden bleken dan maar! Mooie witte tanden!

Dr. Jos: Dat gebeurt door het aanbrengen op de tanden van peroxiden, enorm reactieve stoffen die het gele laagje van je tanden wegvreten. Je hebt drie mogelijkheden. Ofwel laat je je tandarts het doen, en dan gebruikt hij een mengsel dat 35% geconcentreerd peroxide bevat. (lacht) Pas op, dat is dan dezelfde tandarts die zegt dat je geen cola mag drinken omdat het zuur daarin je tanden aantast. Je kan ook een mal laten maken die je 's nachts op je tanden draagt, en die 10% peroxiden bevat. En ten slotte zijn er de doe-het-zelfmiddeltjes, de productjes van tv, waar nog iets van een 6% peroxiden in zitten. Ik zeg: blijf eraf. Die peroxiden gaan je tandvlees irriteren en zullen de gevoeligheid van je tanden blijvend verhogen. En dat allemaal voor een artificiële Hollywoodsmile. Trouwens: zorg ervoor dat je nooit ofte nimmer peroxide inslikt! Dan verandert je bloed in spuitwater - gasembolen heet zoiets - en kom je letterlijk schuimbekkend aan je einde.

GUIDO: Bijna al mijn neefjes en nichtjes dragen een beugel.

Dr. Jos: Ik benijd ze niet. Ook dit is een puur esthetische kwestie, die niets met gezondheidszorg te maken heeft. Is een rechte tand daarom ook een gezonde tand? Natuurlijk niet. Ik weet wel dat de beruchte AA-bacterie, die ook aan cariës wordt gerelateerd, veel meer voorkomt in beugelbekkies dan in een gewoon gebit.

GUIDO: De AA-bacterie?

Dr. Jos: Die heeft een onuitspreekbare naam, vandaar de afkorting. Actinobacillus actinomycetemcomitans. De AA-bacterie. En dat is niet het enige probleem, want het gebeurt geregeld dat tanden in een beugel afbreken, en dat is dan meestal aan de wortel, niet zomaar een scherfje bovenaan. Onherroepelijk. En ten slotte nog een tip voor opgroeiende pubers die op de leeftijd komen dat ze seksueel beginnen te experimenteren: zo'n beugel bevat redelijk wat scherpe hoekjes en kantjes en weerhaakjes. Daar hoef ik geen tekeningetje bij te maken zeker? (steekt grijnzend het stompje worst tussen zijn kerngezonde kiezen)

GUIDO: Liever niet!

Dr. Jos beveelt geïnteresseerden volgende verhelderende lectuur aan:

Morant, NICE issues guidelines on wisdom teeth, BMJ., 2000

Lorscheider e.a., Mercury exposure from "silver" tooth fillings: emerging evidence questions a traditional dental paradigm, FASEB-J., apr. 1995

Dahl e.a., Tooth bleaching - a critical review of the biological aspects, Crit-Rev-Oral-Biol-Med., 2003

Mettes e.a., Interventions for treating asymptomatic impacted wisdom teeth in adolescents and adults, Cochrane-Database-Syst-Rev., apr. 2005

Lee e.a., Tooth whitening in children and adolescents: a literature review, Pediatr-Dent., sep-okt. 2005

Christensen, Are snow-white teeth really so desirable?, J-Am-Dent-Assoc., jul. 2005

Watt e.a., Hydrogen peroxide poisoning, Toxicol-Rev., 2004

Schultz e.a., Cutaneous and oral eruption from oral exposure to nickel in dental braces, Dermatitis., sep. 2004

Paolantonio e.a., Site-specific subgingival colonization by Actinobacillus actinomycetemcomitans in orthodontic patients, Am-J-Orthod-Dentofacial-Orthop., apr. 1999

Llena-Puy e.a., Vertical root fracture in endodontically treated teeth: a review of 25 cases, Oral-Surg-Oral-Med-Oral-Pathol-Oral-Radiol-Endod., nov. 2001

Horsted-Bindslev, Amalgam toxicity - environmental and occupational hazards, J-Dent., jul. 2004

Sex warning for teenagers with braces, PMID., jan. 2006

(RVC)