Op bezoek gaan bij nWave is een cultuurschok. In een doodgewone Brusselse straat, naast een hammam, stap je een deur binnen, en plots lijkt het of je in Hollywood bent beland. nWave is wereldwijd marktleider in de productie van 3D-films. Bedrijfsleider Ben Stassen, tevens regisseur van Fly me to the Moon , blijkt een sympathieke kerel te zijn die Nederlands spreekt met een Frans en Amerikaans accent. Hij verdeelt zijn tijd tussen Brussel en Los Angeles.

Stassen: Ik kom uit Luik, en heb mijn studies in het Nederlands gedaan aan de KU Leuven : pol&soc en communicatiewetenschappen. We moesten essays schrijven, en dat was zeker het eerste jaar moeilijk voor mij, omdat ik geen goed Nederlands sprak. Nu hadden ze aan de KU Leuven een audiovisuele dienst. Ik heb toen aan de prof gevraagd of ik mijn essays niet op film mocht maken. Het mocht! (lacht) Dat was mijn eerste ervaring als filmmaker. Na Leuven ben ik naar de VS gegaan, om te gaan studeren aan USC , een van de beste filmscholen ter wereld. Toen dat gedaan was, ben ik tien jaar in de VS gebleven. Ondertussen was er in Brussel een bedrijf bezig met computeranimatie, Little Big One . Dat waren echte pioniers, maar het bedrijf was in moeilijkheden. Ze probeerden er terug bovenop te komen door niet langer alleen materiaal op aanvraag te leveren voor tv en de advertentiemarkt, maar ook eigen inhoud te gaan aanbieden. Ze vroegen mij of ik vanuit de VS zo'n productie op poten kon zetten. Op dat moment had ik nog nooit een computer workstation gezien. Ik kwam naar Brussel, en ik stond perplex: die mannen hadden een complete mini-filmstudio op hun bureau staan. De computer kon alles: acteurs creëren, beeld, belichting, camerawerk... Vanaf toen is het mijn ambitie geworden een bedrijf op te richten dat hiermee aan de slag ging. Het was toen nog veel te vroeg om langspeelfilms te maken, en daarom heb ik me eerst geconcentreerd op motion simulation ride films , waarmee we snel erg succesvol zijn geworden. Dan zijn we overgeschakeld op Imax 3D, en de rest van het verhaal ken je.

"3D is geen evolutie, het is een revolutie"

GUIDO: 3D-cinema bestaat al langer dan vandaag, toch?

Stassen: Al van in het prille begin van de filmgeschiedenis. De broeders Lumière hebben hun eerste film gemaakt in 1895, beelden van een trein die een station binnenrijdt. Zeven of acht jaar later hebben ze dezelfde film gemaakt in 3D. Maar voor de eerste echte wave van 3D was het wachten tot 1953- 54. In die tijd zijn in Hollywood meer dan honderd 3D-films gemaakt. Creature from the Black Lagoon, House of Wax , dat soort dingen. De tweede wave was eind jaren '70, begin jaren '80. Toen had je films als Jaws 3D, Amityville 3D enzovoort. Maar het was altijd een voorbijgaande gril. Na een jaar of twee doofde dat uit en had het publiek er genoeg van. Dat had een aantal redenen. Misschien was de technische kwaliteit niet goed genoeg, hoewel de polarisatieprojectie in die tijd toch al vrij behoorlijk was. Volgens mij was er echter een andere reden waarom 3D nooit echt is doorgebroken. 3D is altijd beschouwd geweest als een evolutie, niet als een revolutie. In de geschiedenis van de film is er maar één revolutie gebeurd: de overgang van stille films naar gesproken films. Die overgang heeft een impact gehad op alle niveaus van de film. Scenario, casting, directing, enzovoort. Als we 3D zouden beschouwen als de tweede grote revolutie in de film, dan denk ik dat er een enorme aantrekkingskracht van zou uitgaan. En dat is wat wij proberen te doen.

GUIDO: Is daar een mentaliteitswijziging voor nodig?

Stassen: Om échte 3D-films te maken, films die ik immersive 3D noem, is inderdaad een mentaliteitswijziging nodig, zowel bij de filmmakers als bij de bioscoopuitbaters. Tot nu toe hebben we het scherm altijd gebruikt als een venster, zowel in 2D als in 3D. Ik probeer dat venster weg te nemen. Ik creëer een filmische ruimte waarmee ik het verhaal niet naar het publiek breng, maar het publiek midden in het verhaal plaats. Daar zijn een aantal technische modaliteiten voor nodig, uiteraard bij het maken, maar zeker ook bij het vertonen van de film. Om echt het gevoel van immersion te creëren, hebben we eigenlijk nieuwe bioscoopzalen nodig.

GUIDO: Zoals in Imax?

Stassen: Niet noodzakelijk zo groot als een Imax-scherm, maar wel met verhoudingen die ervoor zorgen dat het field of vision van de toeschouwer volledig wordt ingenomen. Daarmee kun je mensen letterlijk in het midden van de actie plaatsen.

"Thuis gamen in 3D"

GUIDO: Denk je dat de 3D-techniek zal doorbreken in de mainstreamcinema?

Stassen: We zitten in een overgangsfase. Films als Chicken Little, Monster House, Meet the Robinsons en Beowulf werden geconverteerd van 2D naar 3D. In de VS waren bij de première van Beowulf al 800 zalen speciaal uitgerust voor 3D, en in augustus, wanneer Fly me to the Moon uitkomt in de VS, zullen er dat tussen de 1400 en 2000 zijn. Ik denk dat dit de eerste echte gecoördineerde poging is om 3D blijvend te lanceren als entertainmentvorm.

GUIDO: Hoe werkt zo'n 3D-brilletje?

Stassen: Er zijn drie soorten brilletjes in gebruik, want er zijn meerdere projectiesystemen. Bij Kinepolis gebruiken ze een gloednieuw systeem uit Duitsland, dat speelt met de golflengte van het kleurenspectrum. Het voordeel is dat het werkt zonder elektronica in de bril, en dat je kunt projecteren op een wit scherm. Maar de brilletjes zijn wel duur: vijftig à zestig euro per stuk. Het tweede en oudste systeem is de polarizing filter . Door voor de projector een polarisatiefilter te plaatsen, en te projecteren op een zilverscherm, geef je richting aan het licht. Het brilletje bevat ook een polarisatiefilter, zodat je rechter- en linkeroog iets verschillends zien. Dan is er nog een derde systeem, dat werkt met shutter glasses . Dat gebruiken ze in Utopolis in Mechelen. Een infraroodstraal sluit en opent de bril afwisselend in je linker- en rechteroog. Dat gebeurt razendsnel : 96 keer per seconde. Het voordeel van dit systeem is dat je het op termijn ook thuis kunt gebruiken.

GUIDO: Aha!

Stassen: Ja, en de kwaliteit is uitstekend. Onlangs zat ik in Los Angeles bij Samsung . Die gaan een flatscreen uitbrengen voor 1500 dollar, waar je voor 199 dollar een 3D-upgrade bij kunt nemen. De kwaliteit is verbluffend, ik heb nog nooit zulke goeie 3D op tv gezien. In 2008 verwachten ze in de VS 1 miljoen 3D-ready televisies te verkopen. Ook de grote studio's raken geïnteresseerd, want in hun businessmodellen is de home-entertainmentmarkt steeds belangrijker geworden. Wat gaan de mensen doen die een 3D-ready televisie hebben gekocht? Zich alles aanschaffen dat op 3D verschijnt natuurlijk. Toch zal de echte motor van thuis-3D niet film zijn, maar videogames. Die zijn toch al computergeanimeerd, de conversie naar 3D is vrij gemakkelijk. Er moet gewoon een chip in de spelconsole worden geplaatst. Nu ben ik geen gamespecialist, maar wat ik daarvan al heb gezien, is fantastisch. Stel je voor: thuis op je flatscreen gamen in 3D. Dat zal de 3D-thuismarkt pas echt openbreken, want 3D-films blijven voorlopig nog vrij zeldzaam. In 2008 komen er drie of vier uit, in 2009 vijf of zes. Dat is nog geen basis voor een wereldwijde explosie. Maar als je binnenkort alle videogames in 3D kan spelen, dan gaat echt álles veranderen.

(HDP)

www.flymetothemoonthemovie.com