Tropische virussen met Dr. Jos

06/06/2015 // Categorie: Dr Jos
"Ober!" Dr. Jos knipt met zijn vingers naar de gezette kerel die duidelijk tegen zijn zin het terras van het café bedient en nors bij ons tafeltje komt staan. "Twee blonde trappisten graag, maar wil je eerst dit levensgevaarlijke item van ons tafeltje verwijderen alsjeblieft?" De arts wijst naar een lucky bamboo naast de asbak. "Wat?" knort de ober. "Moet ik de asbak legen?" De dokter schudt zijn hoofd. "Nee man. Die plant moet hier weg. Ik wil geen knokkelkoorts krijgen!"


 

Dr. Jos: "Ebola? Dat is nog maar het topje van de ijsberg."


Met een diepe zucht grist de ober het vaasje van tafel en neemt het mee naar binnen. Dr. Jos haalt cynisch zijn schouders op. "Vriendelijke bediening hier! Als je nog zo'n gezellig terras kent, laat het me vooral weten, Van Caesbroeck. Ik zit hier zo graag!"

De tropische virussen staan voor de deur
 
GUIDO: Waarom moest die lucky bamboo per se van onder uw ogen vandaan?
Dr. Jos: Omdat die vuiligheid de oorzaak is van de opmars van de Aziatische tijgermug in de Lage Landen. Bij ons wordt dat insect al geregeld gesignaleerd, maar in Nederland heeft het zelfs al vaste grond gevonden. Niet te verwonderen natuurlijk. Die lucky bamboos zijn spotgoedkoop, spuuglelijk en ze vergen geen onderhoud. Kortom, een ideale kamerplant voor de modale Hollander. Dat samen met hun bamboetjes meteen ook tijgermuggen worden geïmporteerd, daar staan Kees en Sjaan natuurlijk niet bij stil.
GUIDO: Waarom is de tijgermug gevaarlijk?
Dr. Jos: Omdat ze knokkelkoorts kan overbrengen. Dengue Fever, een gevaarlijk Flavivirus. Je daartegen beschermen is aartsmoeilijk, want de tijgermug steekt ook overdag. Het is in oorsprong een tropische ziekte, maar er zijn al Dengue-outbreaks geweest in Zuid-Frankrijk en Italië. Het is dus een kwestie van tijd voor het er bij ons ook eens van komt.
GUIDO: Flavivirussen?
Dr. Jos: Yep. (betaalt achteloos de twee trappisten die voor onze neus worden neergekwakt) Een van de vier grote virusklassen die klaarstaan om Europa te veroveren. Allez, als ik zeg: noem eens een dodelijk tropisch virus, waar denk je dan onmiddellijk aan?
GUIDO: Ebola!
Dr. Jos: (drinkt en knikt) Dat had ik al verwacht. Ebola is berucht omdat het van mens tot mens kan worden overgedragen en een van de meest dodelijke hemorragische koortsen veroorzaakt die we kennen. De meeste virussen hebben echter een vector nodig: een mug, vlieg of teek. Dat noemen we arbovirussen. Of het zijn zoönosen, die je oploopt door contact met knaagdieren. En geloof me, dit alles is géén ver-van-mijn-bed-show.
GUIDO: Ook Ebola niet?
Dr. Jos: Ja en nee. Ebola is een Filovirus, nog een van de vier virusklassen waar ik het daarnet over had. Filovirussen zijn pas ontdekt in 1967, in het Behring-lab in Marburg, een stad in het toenmalige Oost-Duitsland. Daar zijn toen 37 mensen ernstig ziek geworden door contact met besmette meerkatten uit Oeganda. Het Marburg-virus was het allereerste Filovirus. Ebola is een nog gruwelijker broertje.
GUIDO: Wat een familie.
Dr. Jos: Nietwaar? En dat is nog maar het topje van de ijsberg. Eigenlijk zijn de Flavivirussen belangrijker. Die vind je zo'n beetje overal, lang niet alleen in Afrika. Dengue is er dus een voorbeeld van, en ook de overbekende Gele Koorts. In het idyllische Kerala in India heb je dan weer kans om Kyasanur Forest Disease op te lopen. Liever een avontuurlijke reis langs de Transsiberische spoorlijn? Zet je dan schrap voor het Omsk-virus, geïmporteerd door muskusratten. Noord-Amerika dan maar? Daar ligt het Powassan-virus op de loer. Het Midden-Oosten? Deugt ook al niet: het Alkhumra-virus neemt je daar te pakken.
GUIDO: Allemaal niet bij de achterdeur.
Dr. Jos: O jawel. Flavivirussen staan wél aan onze achterdeur. Sterker nog, ze zijn al binnen. Na een mooie wandeling in Oostenrijk of Centraal-Europa lig je in de berghut aan een hersenvliesontsteking te creperen dankzij het Tick-borne Encephalitis Virus, ofwel het 'Frühsommervirus', zoals de Oostenrijkers het welluidend benoemen. Dan liever een wandelvakantie in het groene, koele Engeland? Pas daar op voor het Louping Ill Virus, overgedragen via schapen. Er is geen ontsnappen aan!
GUIDO: Stop maar, ik krijg precies al koorts.
Dr. Jos: Stoppen? (lacht raspend) Vergeet het. Ik heb het nog niet eens over de Arenavirussen gehad. Het Lassa-virus in West-Afrika, om te beginnen. Bij de laatste ernstige Ebola-epidemie in West-Afrika dachten ze eerst dat het Lassa was, vandaar dat ze het probleem hebben onderschat en het zo'n omvang heeft genomen. In het geciviliseerdere Zuid-Afrika heb je dan weer het Lujo-virus. En zo kunnen we Arenavirusgewijs de wereld rondreizen. (kijkt op zijn papieren) Junin in Argentinië, Machupo in Bolivië, Guanarito in Venezuela, Sabia in Brazilië... Hoef ik ze allemaal op te sommen? Het zijn er meer dan twintig, maar gelukkig zijn ze nog niet in Europa gesignaleerd.
GUIDO: Oef.
Dr. Jos: (kijkt sceptisch) Voorlopig. Maar ik wou dat ik hetzelfde kon zeggen over de Bunyavirussen. Die vind je echt overal. Een virus dat de laatste jaren met stip is gestegen in de hitparade van de gevaarlijke motherfuckers, is de Crimean Congo Hemorrhagic Fever. Die is extra gevaarlijk omdat hij geen vector nodig heeft. Je kan die koorts oplopen door direct contact met een besmet persoon. In Turkije is Crimean Congo nu al verantwoordelijk voor een duizendtal doden per jaar.
GUIDO: Turkije? Dat is griezelig dichtbij.
Dr. Jos: Nog veel dichterbij, en ook behorend tot de klasse van de Bunyavirussen, vind je de Hanta-virussen, die worden verspreid door woelmuizen. In onze Ardennen bijvoorbeeld. Als je daarmee wordt besmet, krijg je acute nierproblemen. Tenzij je een Hanta-virus oploopt in de nieuwe wereld, dan heb je een gemene longontsteking te pakken.
GUIDO: Heeft de opmars van al die virussen te maken met de opwarming van de aarde?
Dr. Jos: (schudt resoluut het hoofd) Dat heeft er geen fluit mee te maken. De wereldhandel, dat is de schuldige. De meeste van de insecten en knaagdieren die dodelijke virussen overbrengen komen nog niet voor in België, maar ze zijn op dit moment wel al onderweg. In een container sperzieboontjes uit Afrika. In een container lucky bamboo uit Azië. In een container rozen uit Zuid-Amerika. Klaar om in de haven van Antwerpen uit de container weg te vliegen of op de kaai te springen, en hier te blijven! Het is gewoon een kwestie van tijd.
GUIDO: En wat kunnen we ondertussen doen?
Dr. Jos: Nog een trappist drinken. (steekt een hand in de lucht) Ober! Nog twee trappisten graag, en een dikke fooi voor jou als je ook van de andere tafeltjes die smerige lucky bamboos wegneemt!

 
Dr. Jos beveelt geïnteresseerden volgende verhelderende lectuur aan:
 
Kiran e.a., Kyasanur Forest disease outbreak and vaccination strategy, Shimoga District,
India, 2013-2014, Emerg-Infect-Dis., jan. 2015
Dash e.a., Emerging and re-emerging arboviral diseases in Southeast Asia, J-Vector-Borne-Dis., apr. 2013
Lasala e.a., Tick-borne flaviviruses, Clin-Lab-Med., mrt. 2010
Lin e.a., Analysis of the complete genome of the tick-borne flavivirus Omsk hemorrhagic
fever virus, Virology., aug. 2003
LeDuc, Epidemiology of hemorrhagic fever viruses, Rev-Infect-Dis., mei 1989
Mertens e.a., The impact of Crimean-Congo hemorrhagic fever virus on public health, Antiviral-Res., mei 2013
Hubálek e.a., Tick-borne viruses in Europe, Parasitol-Res., jul. 2012
Ergunay e.a., Current status of human arboviral diseases in Turkey., Vector-Borne-Zoonotic Dis., jun. 2011
Gould e.a., Potential arbovirus emergence and implications for the United Kingdom, Emerg-Infect-Dis., apr. 2006
Jeffries e.a., Louping ill virus: an endemic tick-borne disease of Great Britain, J-Gen-Virol., mei 2014
Raval e.a., Powassan virus infection: case series and literature review from a single
institution, BMC-Res-Notes., okt. 2012
Růžek e.a., Omsk haemorrhagic fever, Lancet., dec. 2010
Patterson e.a., Epidemiology and pathogenesis of Bolivian hemorrhagic fever, Curr-Opin-Virol., apr. 2014
Scholte e.a., Accidental importation of the mosquito Aedes albopictus into the Netherlands: a
survey of mosquito distribution and the presence of dengue virus, Med-Vet-Entomol., dec. 2008
Versteirt e.a., Introduction and establishment of the exotic mosquito species Aedes japonicus
japonicus (Diptera: Culicidae) in Belgium, J-Med-Entomol., nov. 2009
  
(RVC)

Terug naar het overzicht

Comments

Meer artikels

Andere interessante Guido-artikels

Volg ons ook op onderstaande sociale media

Deze site neemt deel aan de CIM Internet Studie. Sites met het CIM-internet logo verzamelen informatie over het aantal bezoekers en het aantal bezochte pagina’s met behulp van cookies. Een cookie is een klein tekstbestand dat door een server wordt geplaatst op de harde schijf van uw computer. Daarbij wordt geen software geïnstalleerd. Een cookie brengt op geen enkele manier schade toe aan uw apparatuur of aan de programma’s die u gebruikt.

De informatie die verzameld wordt in het kader van deze studie is volledig anoniem. Ze dient uitsluitend voor de vergelijking van bezoekersaantallen op de deelnemende sites. Op de website van het CIM vindt u meer informatie over de studie en de resultaten van de meting.

© GUIDO NV - Alle rechten voorbehouden