Pleidooi Dr Jos: "Weg met de fietshelm!"

09/12/2015 // Categorie: Dr Jos

Het was een frisse, maar mooie dag. Dr. Jos stond erop dat we er een keertje met de fiets op uit zouden trekken, om een rustige taveerne aan een herfstige bosrand buiten de stad op te zoeken. En zo komt het dat we ons in een rustieke herberg bevinden naast een knetterend haardvuur. Boven de toog hangt een karrenwiel, nostalgische blues weerklinkt zacht uit de luidsprekers, buiten kleurt de herfst uitbundig en onze trappist smaakt donkerbruin.
 
Dr. Jos: "Door de fietshelm te verplichten, verzuimt de overheid haar taak om te zorgen voor een veiliger fietsomgeving."
 
"Gezellig, nietwaar?" zegt de arts terwijl hij zachtjes het bier in zijn glas doet kolken. "Soms moet een mens gewoon eens de stad uit."
 
GUIDO: Met de fiets.
Dr. Jos: Jazeker. Al heb ik wel een paar verzoekjes voor de terugrit straks. Ten eerste: als je nog één keer probeert om me uit het wiel te rijden, zet ik je banden plat. Ik ben een voorstander van beweging in het dagelijks leven, maar op het moment dat je begint te zweten, wordt het tijd om gas terug te nemen. Fietsen is een plezant transportmiddel. Zo kan je al eens een wat verderop gelegen café bezoeken. Op het moment dat fietsen sport wordt, is de lol er echter af. Ik heb geen zin om me te laten opjagen door wielerterroristen met fancy carbonfietsen of jonge ouders die met meterslange bakfietsen vol koters over het fietspad slalommen. Kalmpjes aan. Op de terugweg rijden we maximum twaalf per uur, begrepen?
GUIDO: Ja dokter.
Dr. Jos: (knikt tevreden) Ten tweede: stop met die belachelijke fietshelm te dragen. Ik schaam me dood als ik naast je rijd. Hou oud ben jij, Van Caesbroeck? Vijf jaar of zo?
GUIDO: (fronst) Maar dokter, zo'n fietshelm is er voor de veiligheid! Dat zou u als arts toch moeten toejuichen?
Dr. Jos: (geërgerd) Kijk, is het onmogelijk dat jij straks van je fiets dondert, op je kop valt en een fatale schedelbreuk oploopt? Nee, dat is niet onmogelijk. Shit happens. Maar het is niet omdat tragedies gebeuren dat je constant op alle mogelijke calamiteiten moet voorbereid zijn, want dan heb je geen leven meer. Vind je bijvoorbeeld dat wij op dit moment een maliënkolder onder ons hemd zouden moeten dragen omdat er op café wel eens messteken worden uitgedeeld? Nee, en toch zal je morgen of overmorgen waarschijnlijk in de krant lezen dat er weer eens een broodmes is getrokken aan een of andere toog. Fietsongevallen gebeuren, inderdaad. De donkere dagen zijn aangebroken. Wil dat dan zeggen dat ik als een levende kerstboom op mijn fiets moet kruipen, gehuld in fluokleren, met vijfentachtig ledlichtjes aan mijn lijf gehaakt en een kinderachtige helm vol katogen op mijn kop? Vergeet het, man. Als Nic Balthazar of Frank Deboosere zo willen rondfietsen, dan zal ik ze niet tegenhouden. Maar laat mij met rust. Maak dus alsjeblieft geen verplichting van dat circus.
GUIDO: De fietshelm verplichten lijkt me nochtans een uitstekend idee!
Dr. Jos: O nee. Studies wijzen uit dat een fietshelmverplichting een paradoxaal effect heeft op de algemene verkeers- en fietsveiligheid. Het is op het eerste gezicht logisch dat een helm je beschermt tegen hoofdletsels, maar er zijn ook nadelen aan verbonden. Zo'n helm zit niet comfortabel, wat de fabrikant ook beweert. Een helm dragen is irritant, en van irritatie ga je minder oplettend worden in het verkeer, wat tot meer ongevallen leidt. Ten tweede wordt het natuurlijke warmteverlies via het hoofd verstoord door het dragen van een helm, wat al evenmin bevorderlijk is voor de concentratie. Verder belemmert een helm je perifeer zicht en een beetje mountainbiker weet dat de bandjes durven blijven haperen aan overhangende takjes. (kijkt me aan) Weet je in welk land fietshelmen al meer dan twintig jaar verplicht zijn?
GUIDO: In Nederland?
Dr. Jos: (schudt het hoofd) Helemaal niet! In Nieuw-Zeeland. Wel, wat blijkt? Het aantal ernstige fietsblessures is daar niet gedaald. De eerste reden ligt voor de hand: hoofdblessures maken slechts een kleine minderheid uit van de verwondingen ten gevolge van fietsongevallen. Botbreuken zijn veel frequenter. 't Is niet omdat je een fietshelm verplicht, dat de fietser minder vaak zal vallen en een been breken. Integendeel. En het verplichten van de helm heeft nog meer nefaste effecten. Wie een helm draagt, heeft een vals gevoel van veiligheid en is meer geneigd om risico's te nemen. En het globale fietsgebruik daalt in geval van verplichting, zeker voor korte ritjes. Mensen hebben geen zin om die stomme helm vast te gespen om een kilometer verderop bij de bakker om pistolets te rijden. Dus dan nemen ze maar de auto. Zo wordt dagelijks fietsgebruik ontmoedigd. Ik zou zelfs durven beweren: door de fietshelm te verplichten, verzuimt de overheid haar taak om te zorgen voor een veiliger fietsomgeving.
GUIDO: (denkt na) Interessant. Zo had ik het nog niet bekeken.
Dr. Jos: Je had het daarnet over Nederland. Wel, in dat land wordt heel veel gefietst, en bijna niemand draagt er een helm. Voor Denemarken geldt hetzelfde. En toch zijn dat statistisch juist de veiligste fietslanden van Europa, ondanks het minieme gebruik van de helm. Waarom? Omdat in Nederland en Denemarken brede, veilige fietspaden zijn, en een goed uitgebouwde fietsinfrastructuur. En er is ook de macht van het getal: als fietsers met veel zijn, wordt het veiliger voor hen. Hoe meer fietsers, hoe minder ongevallen, en al zeker minder zware ongevallen. Daar heeft het al of niet dragen van een helm niets mee te maken.
GUIDO: Oké, ik zal mijn helm straks in mijn fietszak steken. Tenzij het gaat regenen.
Dr. Jos: (negeert mijn opmerking en gebaart naar buiten, waar een kerel met een dure designerbril een fiets met een houten frame parkeert) Heb je die schertsfiguur gezien? (grinnikt) Een houten fiets, waar gaan we dat schrijven? En zijn fietshelm is ook al van hout. (de man gespt inderdaad een houten helm van zijn hoofd en schudt een bos grijze krullen los) Die pseudohipster gaat nog binnenkomen ook, ik zal me moeten inhouden om hem niet uit te lachen. Wedden dat hij een glutenvrije gin-tonic van vijftien euro bestelt, de aansteller? Kom, wij drinken nog een trappist. En als ik dan straks moet pissen, ga ik buiten een boom opzoeken. (grijnst) Of een ander houten object.

(RVC)

foto: Shutterstock
 
Terug naar het overzicht

Comments

Meer artikels

Andere interessante Guido-artikels

Volg ons ook op onderstaande sociale media

Deze site neemt deel aan de CIM Internet Studie. Sites met het CIM-internet logo verzamelen informatie over het aantal bezoekers en het aantal bezochte pagina’s met behulp van cookies. Een cookie is een klein tekstbestand dat door een server wordt geplaatst op de harde schijf van uw computer. Daarbij wordt geen software geïnstalleerd. Een cookie brengt op geen enkele manier schade toe aan uw apparatuur of aan de programma’s die u gebruikt.

De informatie die verzameld wordt in het kader van deze studie is volledig anoniem. Ze dient uitsluitend voor de vergelijking van bezoekersaantallen op de deelnemende sites. Op de website van het CIM vindt u meer informatie over de studie en de resultaten van de meting.

© GUIDO NV - Alle rechten voorbehouden