Het eerste wat ons opvalt wanneer we professor De Vos' imposante kantoor betreden, is dat op zijn bureau een revolver ligt met een kogel tegen de trekker. Een sarcastisch grapje welt in ons op ("handig, als je zonet gebuisd bent op het mondeling examen"), maar we besluiten onze manieren te houden. We bevinden ons tenslotte op militair domein, en willen straks graag onze identiteitskaart terugkrijgen…

Licentiaat worden zonder optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of delen

Anderzijds doet het deugd eens een Luc De Vos te interviewen die niet om de haverklap dreigt los te barsten in 'Mia' of een andere lijzige sleper uit de Vlaamse popgeschiedenis. De professor doceert krijgsgeschiedenis aan de Koninklijke Militaire School en Belgisch Buitenlands Beleid aan de KU Leuven, samen goed voor zo'n 400 studenten. "Een mooi en gevarieerd publiek," aldus De Vos. "Ik heb daardoor het voorrecht dat ik enerzijds de toekomstige officieren vorm, en aan de andere kant een niet onbelangrijk deel van de toekomstige diplomaten."

GUIDO: Ben jij zelf eigenlijk een militair?

De Vos: Ik ben een voormalig kolonel. Ik heb de Cadettenschool gedaan, de Militaire School, het Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie, en ik heb ook een licentie Geschiedenis behaald en een doctoraat in de Letteren en Wijsbegeerte. Toevallig ben ik ook tweetalig, zodat ik zowel in het Nederlands als in het Frans kan lesgeven, en mijn boeken ook in het Frans kan schrijven.

GUIDO: Kan je de Koninklijke Militaire School vergelijken met een universiteit?

De Vos: Beide systemen hebben voor- en nadelen. Aan de universiteit moet je heel zelfstandig zijn. Je moet je verantwoordelijkheid zelf nemen. Niemand doet dat in jouw plaats. Je moet zelf je tijd organiseren en zorgen dat je klaar bent op het moment van het examen. Op de Militaire School is er een begeleid systeem. Zo zijn onze assistenten tegelijk ook repetitoren. Iemand die op het gebied van zelfdiscipline niet zo goed is, kan dus slagen aan de Militaire School, terwijl hij aan de universiteit niet zou slagen. Anderzijds moet je aan de Militaire School veelzijdiger zijn. Aan de universiteit kan je perfect licentiaat worden zonder te kunnen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen, als je maar de juiste richting kiest. Of je kunt ingenieur worden zonder dat je één zin foutloos kunt schrijven. Aan de Militaire School kan dat niet. Aan de unief kun je vanalles worden zonder dat je twee mensen kunt bevelen, zonder een fysieke conditie te hebben… Dat moet je aan de Militaire School allemaal wel kunnen. Er zijn dus duidelijke verschillen. Volgens mij is het systeem van de Militaire School niet slecht, zeker voor jongens. Als achttienjarigen zijn dat dikwijls nog speelvogels, die geen zin hebben om hun zaken zelf te organiseren. Ikzelf heb de twee systemen genoten. Puur studiegericht hield ik van de unief, maar ik geef toe dat ik ook geweldig heb genoten van de kameraadschap, de sport en de kampen op de Militaire School.

GUIDO: Dan heb je wellicht ook kennisgemaakt met La Chasse…

De Vos: Jaja! Als je als student te goede cijfers haalt, gooien je medestudenten je in een vijver. Dat is mij als student meerdere keren overkomen. Dat hoort bij die hechte groepssfeer. Degene die afwijkt, wordt door de collega's gestraft omdat hij het hele groepsproces in gevaar brengt. Iemand die bijzonder hoge cijfers haalt, drijft de eisen op, en dan moet de rest het de volgende keer dubbel zo goed kennen.

GUIDO: Op de unief heeft iedereen de mond vol van studenteninspraak. Bestaat die op de Militaire School?

De Vos: Dat valt goed mee. De studenten staan hier dichter bij de proffen, omdat het een kleine instelling is. De drempel is niet zo groot. Studenten aan de Militaire School zijn kritischer dan je denkt. Ik geef toe dat dat niet altijd zo is geweest, maar het is wel geëvolueerd.

GUIDO: Toch zie ik je aan de Militaire School nog geen tegenwind krijgen van pacifistische studenten, hetgeen in Leuven ongetwijfeld wel gebeurt.

De Vos: O, ik heb al thesissen gepromoot van pacifistische studenten. Ik respecteer iedereen. Als je je mening goed motiveert, dan kan ik daar perfect mee leven. Er zijn pacifisten die bij mij zeer goede cijfers halen, en er zijn militaristen die bij mij gebuisd worden.

Mondelinge examens, de plicht van elke prof

GUIDO: Welke reputatie heb jij bij je studenten?

De Vos: Ik heb mijn absolute fans, maar ik heb ook studenten die aan mij een hartsgrondige hekel hebben, die vinden dat ik maar een zak ben. Dat heeft elke prof, denk ik. (lacht) Ik sta bekend als een prof die vrij veel materie geeft, niet te gemakkelijk is, maar geen buizer. Ik neem ook vrij lang examen af. Ik wil dat de student zich ervan bewust is of hij het kan of niet. Dat hij zelf tot die conclusie komt, al weet ik het meestal al na enkele minuten. Ik zou elke student na drie, vier minuten een cijfer kunnen geven dat eerlijk is en nauwelijks afwijkt van wat ik geef na twintig of vijfentwintig minuten. Maar zelf vond ik het als student bijzonder frustrerend als een prof me na vijf minuten onderbrak, al kreeg ik nadien 18 op 20. Dan had ik het gevoel dat ik niet had kunnen tonen wat ik kende. Maar ook de student die de stof niet goed kent, moet zich daarvan bewust zijn. Dat kan pas als hij voldoende lang geëxamineerd wordt, als hij van de ene contradictie in de andere struikelt. Dan krijg ik verschillende keren de bevestiging van wat ik al na een paar minuten wist. Op dat moment kan ik in eer en geweten de juiste beslissing nemen. Ik vind namelijk niet dat je de maatschappij mag opzadelen met mensen die het eigenlijk niet aankunnen, die hun job niet kennen. Ook met een iets lager diploma kan je perfect gelukkig zijn. Ik beweer zelfs dat mensen die een diploma halen dat ze niet verdienen, voor de rest van hun leven ongelukkig zijn. Want je duwt ze zo in de richting van functies die ze niet aankunnen.

GUIDO: Kortom, u grilt uw studenten op de rooster.

De Vos: Ja. (grijnst) Examen afleggen is bij mij waarschijnlijk niet zo aangenaam, maar de cijfers zijn meestal een stuk beter dan de student op het moment zelf vermoedt.

GUIDO: En dat examen is altijd mondeling?

De Vos:(resoluut) Ik ben een absolute voorstander van mondelinge examens. Ik vind dat de plicht van elke prof, ook al heb je duizend studenten. Zo leert een student zich verdedigen. Alleen bij de tweede zit in de Militaire School laat ik een stuk schriftelijk doen, om iets zwart op wit te hebben in geval van betwisting. Want het woord van een prof wordt vandaag de dag dikwijls in twijfel getrokken.

GUIDO: Hoe ga jij om met brossers?

De Vos: Aan de Militaire School bestaan die niet. Brossen wordt hier direct gesanctioneerd. Maar in Leuven natuurlijk wel. Als die persoon de stof blijkt te kennen op het examen, maak ik daar geen punt van, maar ik probeer mijn colleges altijd te linken aan de actualiteit. Dan voel je natuurlijk wel wanneer een student niet aanwezig was in die les. En dan durf ik wel eens fijntjes zeggen: "Mijn vriend, gij waart niet in de les hé?" (lacht)

(HDP)