Zuipstudenten op de foto
Als presidiumlid ben ik hoofdredacteur van het tijdschrift van mijn studentenkring. In een artikel over de Leuvense studentenfolklore hebben we een foto afgebeeld van een aantal drinkende studenten, zonder daarvoor hun toelating te vragen. Ze konden daar niet mee lachen, en eisen 2500 euro schadevergoeding. Kunnen ze dat doen?
Kluwer (ver)klaart de klus!
Je zit in slechte papieren, want de wet op de privacy verbiedt het publiceren van foto's als de afgebeelde personen daarvoor geen voorafgaandelijke toestemming hebben gegeven. Om alle verdere discussie uit te sluiten, vraag je daar liefst een schriftelijk bewijs van. Je weet maar nooit hoe kort iemands geheugen is.
Die nogal strenge regel gaat echter niet altijd op. Zo is de wet op de privacy enkel van toepassing op foto's waarop je de persoon in kwestie duidelijk kan herkennen. Ook het onderwerp van de foto kan het verschil maken. Een fotograaf die een verkeersongeval fotografeert, hoeft niet aan alle omstaanders de toelating te vragen om de foto in de krant te publiceren. De toekijkende mensen zijn immers niet het onderwerp van de foto. Toegegeven, die nuance is soms subtiel, en in geval van betwisting zal de rechter beslissen op basis van de foto zelf.
Naast de herkenbaarheid en het onderwerp is er ook nog de context. Waren die studenten aan het zuipen op een kotfuif, of liepen ze lallend door de Leuvense straten op Marktrock? Als dat laatste het geval is, sta je wat sterker in je schoenen. Het privacy-argument is dan moeilijk hard te maken, want de gefotografeerde situatie had op de openbare weg plaats. Iedereen had daar aanwezig kunnen zijn, zodat je kan argumenteren dat je een 'sfeerbeeld' nam, eerder dan dat je de zuipers in kwestie met de broek op de enkels aan je collega-studenten wou te kijk zetten.
Nog een situatie waarin het niet nodig is om toelating te vragen, is als je een foto publiceert van een publiek persoon 'in functie'. Een minister, een rockzanger, een BV... Nou ja, laten we het er maar op houden dat onze zuipstudenten niet echt een publieke functie aan het bekleden waren toen ze betrapt werden door jouw camera.
Wat kan je dit kosten? Dat hangt af van de rechter, die zal oordelen in hoeverre de drinkebroers schade hebben geleden, wat natuurlijk subjectief is. Als de rechter van oordeel is dat de gepubliceerde foto de verdere carrière van de studenten kan schaden, zou dit grapje je wel eens heel veel geld kunnen kosten.
Kortom, als je reportages maakt voor een studentenblad, kan je maar beter een standaardformuliertje op zak hebben dat je laat ondertekenen door al wie herkenbaar in je lens blikt.