Citytrip naar de anarchistische vrijstaat Užupis in Vilnius

Vilnius is de hoofdstad van Litouwen, de meest zuidelijke van de drie Baltische staten. Het historisch centrum is 360 hectare groot en staat op de lijst van Werelderfgoed. Als je de smalle Vilnia-rivier oversteekt, kom je echter in nog interessantere plek terecht: de unieke vrijbuiterswijk Užupis.

Užupis wil letterlijk zeggen 'over de rivier'. Als je de wijk binnenstapt over een van de bruggen krijg je een ludiek grensbord te zien dat je welkom heet in de 'Republiek Užupis' (Užupio Res Publika), een soort anarchistische vrijstaat. Het is een bohemian kunstenaarswijk die de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen en een eigen grondwet heeft opgesteld, met niet al te ernstig te nemen artikelen als: "Iedereen heeft het recht om zijn eigen verjaardag niet te vieren". Alle wegen in Užupis leiden naar het centrale driehoekige plein met het beeld van de Engel op een hoge zuil. Nu ben je in de buurt van de beste kroeg van Vilnius: Špunka, een smal drinkhol vol kunstenaars en weirdo's vlak naast de Engel. Daar zal je merken: Litouwen is een bierland, en wat voor een. Bier wordt getapt in halve liters, heet alus en komt in tal van geuren en kleuren, zowel van de tap als uit stoere flessen. Een lokale specialiteit die je bij ons niet gauw zult vinden, is rookbier (dūminis alus). Dat mag je letterlijk nemen: de gerstemout die in het brouwproces wordt gebruikt, is gerookt op een houtvuur, wat een bepaald pittige smaak geeft.

Voor je aan die halve liters bier begint, kan je maar beter een bodempje leggen. Dat is geen probleem, want in de Litouwse keuken wordt niet op een calorie gekeken. Varkensvlees is alomtegenwoordig, geperst in allerhande vervaarlijk uitziende worsten en salami's, of gehaktgewijs in aardappelzetmeel gedraaid, met een roomsausje met spek erbovenop (dat laatste heet cepelinai of didžkukuliai, het nationale gerecht). Een aanrader voor bij een glas bier: krokant gebakken varkensoortjes met kikkererwten (kiaulės ausis). Visliefhebbers zullen eens slikken als ze het spectaculaire aanbod gezouten droogvis aanschouwen: niet louter wijting en pladijs zoals bij ons, maar allerhande reusachtige variëteiten uit de Oostzee, tot kloeke inktvissen toe.

Tekst: Herbert De Paepe