De studententijd van Michaël Pas

 

Michaël: Ik was een goede leerling op de middelbare school. Ik deed Latijn en Grieks, en mijn klastitularis zei: "Michaël, ga toch eerst Germaanse doen. Daarna kan je altijd nog zien of het iets wordt met dat acteren." Aldus sprak de leraar Nederlands die altijd de hoofdrol speelde in het schooltoneel en eigenlijk zelf ook acteur had willen worden. (lacht) In die val wou ik niet trappen. Ik had geen zin om vier jaar Germaanse te doen - wat ik zou gekund hebben hoor; ik had er de interesses en capaciteiten voor - om daarna misschien te falen in het toelatingsexamen op de toneelschool.

Michaël: Nooit. Als je van de schoolbanken komt, weet je iets over de Gallische Oorlogen van Caesar, maar bijzonder weinig over het leven zelf. Van toneel wist ik eerlijk gezegd ook niet veel. Het was voor mij zeer nuttig om me vier jaar lang te kunnen onderdompelen in een bad van creativiteit. Je leert er vooral dingen die te maken hebben met acteren. Verstaanbaar praten, hoe beginnen aan een repetitieproces, fouten maken, afgaan voor een publiek, omgaan met stress... Hoe leer je potten bakken? Door potten te bakken. Met acteren is dat hetzelfde. Het voordeel aan een toneelschool is dat je wel een aantal potten mag laten vallen. Dat verandert natuurlijk zodra je echt aan het werk gaat. Dan is een acteur maar zo goed als zijn laatste rol.

Michaël: Alle studenten die daar zitten, jagen een droom na. Ze hebben thuis vaak al een strijd geleverd om zich te mogen inschrijven en ze willen allemaal in het voetlicht terechtkomen. De inzet is hoog. En juist op dat moment worden al je zekerheden in vraag gesteld. De manier waarop je spreekt. Je houding. De wijze waarop je beweegt. Daar kan niet iedereen even goed mee om. Iemand die viool studeert aan het conservatorium, kan zijn instrument opzij leggen als het hem even te veel wordt. Een acteur kan dat niet. Een acteur is zijn eigen instrument. Alles wat je doet, komt op jezelf terecht. Een muzikant kan een valse noot spelen, maar een acteur is zijn eigen valse noot. Dat blijft je hele carrière zo, en het begint al op de toneelschool.

Michaël: Ik heb er maar één gehad, dus ik kan niet vergelijken. Ik geef toe dat wij op ons eilandje bleven, in de cafés rond de school. De typische studentencafés waar de uniefstudenten zaten, daar gingen wij niet naartoe. Wij waren zo bezig met onze studie dat we op café gewoon voortbabbelden over het stuk waaraan we werkten. Tja, op dat moment ervaar je dat als het belangrijkste in je leven.

Michaël: Dat zou jammer zijn, want dan ligt het hoogtepunt wel heel erg vroeg. De studententijd is een mooie en intense periode, omdat je het beste van twee werelden mag combineren. Voor het eerst ervaar je een overweldigend gevoel van vrijheid. Je komt vanuit een beschermd milieu - in mijn geval een jongenscollege - in een school terecht waar meisjes zich tussen de jongens staan om te kleden. (lacht) Onbeschrijflijk. Ook intellectueel en fysiek ging er een wereld voor me open. Je hoeft nog niet te werken voor je geld en hebt de luxe om onbekommerd bezig te zijn met wat je boeit. De eerste twee jaar vond ik dat zo fantastisch dat ik hoopte dat er nooit een einde aan zou komen. Maar tegen dat ik in het vierde jaar zat, dacht ik al helemaal anders. Toen was ik klaar voor het echte werk.