VEERLE BAETENS: “In de naaktscènes voelden die tattoos heel veilig.”

Het laatste seizoen van Code 37 is nog maar net afgelopen en Veerle Baetens staat weer volop in de spotlights. Geheel terecht, want in Felix van Groeningens wondermooie film The Broken Circle Breakdown toont Veerle op onvergetelijke wijze dat ze de beste Vlaamse actrice van haar generatie is.

Voor wie de voorgeschiedenis niet kent: The Broken Circle Breakdown is de verfilming van een toneelstuk van Johan Heldenbergh, die ook in de film de mannelijke hoofdrol speelt. "Ik was fan van die voorstelling," zegt Veerle. "Ik gaf toen les op de musicalafdeling van het Conservatorium, waar ik zelf heb gestudeerd, en ik heb mijn leerlingen meegenomen naar The Broken Circle Breakdown om hen te tonen hoe het moest. Ik zei: als jullie straks op een podium staan, dan moet je proberen ook zoiets te veroorzaken." The Broken Circle Breakdown is het tragisch-romantische, in melancholische bluegrassmuziek gedrenkte verhaal van Elise en Didier, een koppel dat voor mekaar geboren lijkt, maar door het noodlot onafwendbaar uit elkaar groeit.

Veerle: Johan kende de rol door en door. Hij heeft honderddertig keer Didier gespeeld op de planken. Dat was met Mieke Dobbels, die mee de rol ineen heeft gebokst die ik in de film moest overnemen. Dat gaf me het gevoel dat ik me dubbel zo hard moest bewijzen. In de praktijk was het echter absoluut niet zo. We zijn van nul begonnen, met heel veel repetities, dus ik heb me zeer comfortabel gevoeld op de set. Wat een uitzondering is in Vlaanderen.

GUIDO: Je comfortabel voelen op de set?

Veerle: Nee, de tijd krijgen om veel te repeteren.

Strikje boven de kont

GUIDO: Elise is een extraverte jonge vrouw die te koop loopt met haar gevoelens.

Veerle: In die zin voel ik me zeer verwant met Elise. Ik heb veel van mezelf in haar kunnen leggen. Ze lijkt een zotte blaar, maar vanbinnen is ze een vat vol emoties. Tot er iets ergs gebeurt, dan draait ze helemaal om. Het doet me denken aan dat personage in The Nightmare Before Christmas, zo'n mannetje met een lachgezicht, en als hij zich omdraait, kijkt hij heel triest. Dat is wat er gebeurt met Elise. Ze wil wel verder, maar het zal altijd een soort van schijn zijn. Ze zal nooit meer de uitbundige lach kunnen tonen die ze altijd heeft gehad. Misschien kan je het vergelijken met iemand die een oorlog heeft meegemaakt en daarna niet meer kan aarden in het dagelijkse leven.

GUIDO: In de film draag je zodanig veel tattoos dat het bijna een kostuum lijkt.

Veerle: Ja, vooral in de naaktscènes voelde dat heel veilig.

GUIDO: Inderdaad, je leek niet bloot.

Veerle: (lacht) Ik krijg heel veel vragen over die tattoos, terwijl ze gewoon een onderdeel zijn van het personage. Het springt in het oog, veronderstel ik. Kijk, Elise is een open boek. Heel haar leven staat af te lezen op haar lichaam. Dat is wat die tattoos zo aantrekkelijk maakt. We hebben ze speciaal laten ontwerpen voor de film, met het personage in het achterhoofd.

GUIDO: Heb je zelf mee gekozen, wetende dat ze op jouw lichaam zouden worden gezet?

Veerle: Niet de tatoeages, wel de plekken waar ze zouden worden aangebracht. We hebben dat uitgebreid getest, samen met de make-upartieste, de ontwerpster en Felix. Maar uiteindelijk had ik weinig in de pap te brokkelen, omdat anderen er gewoon meer verstand van hadden. (lacht)

GUIDO: Heb je niet overwogen om een van die tattoos echt te laten plaatsen?

Veerle: Wel... er is er eentje dat ik eigenlijk mogelijks wel had kunnen willen...

GUIDO: Oei, ik voel je al afkomen. Toch niet dat strikje boven je kont?

Veerle: Jawel! Keiklassiek, maar ik vind het een heel mooie plek om een tattoo te hebben. Nou ja, dat strikje zal wel niet gebeuren, maar wat ik wel soms overweeg, is een tattoo met een lijntekening van mijn dochter. Het idee kwam van mijn vriend. Ze had een portret van hem getekend op zijn arm. Dat zag er prachtig uit, en toen dachten we: tiens, zouden we hier geen tattoo van maken? Een lijntekening als tattoo kan heel mooi zijn. Ik zou nooit een opgevuld kleurvlak, of schaduwen of zo laten tatoeëren, maar een lijntekening, dat misschien wel.

GUIDO: Heeft je vriend die tekening dan uiteindelijk laten vereeuwigen?

Veerle: Nee, hij is er nog steeds over aan het nadenken.

Krop in de keel

GUIDO: In deze film mag je veel zingen. Daar zal je wel geen bezwaar tegen hebben gehad?

Veerle: Natuurlijk niet. Ik heb een opleiding musical gevolgd, die meer gericht was op zang en dans, maar het is door het parcours dat ik de laatste tien jaar heb afgelegd, dan ik meer actrice dan zangeres ben geworden. Ik redeneer dan ook in de eerste plaats als actrice: de rol moet me aanspreken. Ik zie mezelf niet meer in een musical spelen waar het verhaal me maar matig boeit. Dat ik in deze film bovendien mocht zingen, was meegenomen.

GUIDO: Had je voeling met bluegrass, het countrygenre dat je samen met Johan brengt?

Veerle: Van voordien niet. Ik heb het een beetje moeten kweken, maar dat ging vanzelf. Ik ben erin gegroeid. Het is gewoon keigoeie muziek. Ook meerstemmig, dat wist ik niet. Daar hou ik enorm van, close harmony en zo.

GUIDO: The Broken Circle Breakdown is een hartverscheurende film. Hoe was het om maandenlang met die grote emoties te leven?

Veerle: Dat was heftig. Ik heb die emoties allemaal gevoeld. Ik ga dan zoeken en graven in mezelf, gevoelens oproepen, triestige muziek opzetten... Dus ja, dat hakt er wel in.

GUIDO: In een bepaalde scène is je stem kapot van het roepen. Dat zal ook wel geen komedie geweest zijn?

Veerle: Nee, toen had ik echt mijn eigen overroepen, maar ik vond dat goed passen bij het temperament van het personage. (ze wijst op haar keel) Gevoel zit hier hé. Als je een krop in je keel hebt, zet zich dat op je stem. Wanneer Elise hartverscheurende dingen roept met een overslaande stem, dat vind ik heel mooi. Het moest gewoon zo.

GUIDO: Jullie dochtertje in de film werd gespeeld door een vijfjarig meisje.

Veerle: Nell was gewoon super. Zelden gezien. Zo jong, en toch zo mee met de materie. Het is belangrijk voor een film dat als er een kind in zit, zeker als de emoties van de hoofdpersonages errond draaien, dat het goed is. Dat is niet evident, dus wij waren superblij dat we Nell hadden. Ze ziet er ook helemaal perfect uit. Qua uiterlijk zou ze een kind kunnen zijn van Johan en ik, vind je niet?

GUIDO: Euh... nu ga ik toch even mijn joker inzetten, Veerle.

Veerle: (lacht) Dat is belangrijk hoor. Let er eens op als je de film een tweede keer ziet.

GUIDO: Zal ik doen. Heb je een favoriete scène?

Veerle: Meerdere. Ik hou enorm van de zangscènes. 'The Wayfaring Stranger' vond ik geweldig om te doen, een ietwat pathetisch lied dat tegelijk zo echt is.

GUIDO: En de scènes zonder muziek?

Veerle: Goh, zo moeilijk. Djeezes. (denkt na) De scène waarin ik zeg: "Ik ben uw meiske niet meer"? Die zat heel juist. (pijnigt haar hersenen) Noem er eens een paar?

GUIDO: Ik kreeg kippenvel van de scène waarin jullie elkaar de schuld geven van de dood van het dochtertje.

Veerle: O ja? Die vond ik juist heel moeilijk om te doen. Toen was ik achteraf echt kapot. Ik ben toen al blètend buitengelopen. Maar je hebt waarschijnlijk gelijk. Die scène zegt het allemaal. Daar gaat de film over. Twee mensen die supergoed zijn samen, echte soulmates, en ineens (knipt met haar vingers) is het gedaan. Is het weg. Maar er zitten ook veel opgewekte scènes in de film. En die vond ik ook heerlijk om te doen.

GUIDO: Elise en Didier leven als Vlaamse cowboys op hun erf op het platteland. Dat heeft iets romantisch, maar tegelijk ook iets hopeloos.

Veerle: Daar ben ik totaal niet mee akkoord. Ik vind er niets hopeloos aan. Integendeel, ik vind dat keischoon. Ze leven bohémien, en dat vind ik geweldig. Een huis dat half afgewerkt blijft, een caravan in de tuin, naakt op een paard zitten, dat is toch geweldig? Die weidsheid, die openheid, die vrijheid van geest, dat spreekt me ten zeerste aan.

GUIDO: Ik bedoel dat je aanvoelt dat het een idylle is die niet kan blijven duren.

Veerle: Ha, daarvoor is het een film. Voordat de idylle begint af te brokkelen, hoop ik dat de kijker zich identificeert met het leven dat Elise en Didier leiden. Maar niets blijft duren. Het is geen romantische komedie.

GUIDO: Is het een pessimistische film?

Veerle: Het is een realistische film.

(HDP)