COLUMN: Genderfluïditeit

Onlangs rolde een persbericht binnen op de redactie waarin werd gemeld dat de Universiteit Gent gastvrouw is van een of ander symposium. Geheel correct, want het woord 'universiteit' is vrouwelijk. Dat is logisch, want de universiteit is onze 'alma mater', wat zoveel wil zeggen als 'voedende moeder'.
 
Uit pure nieuwsgierigheid heb ik vervolgens in het Groene Boekje het woord 'hogeschool' opgezocht. Wat blijkt? 'Hogeschool' kan zowel mannelijk als vrouwelijk zijn. Ik vraag me af waaraan deze opmerkelijke genderfluïditeit te wijten is. Zou de hogeschool ook dienstdoen als voedende vader? Of als een plezante nonkel, die de studenten moed geeft middels een schouderklopje, een knipoogje en een plagerige kneep in de bovenarm?
 
Als je bent opgevoed in een taal waarin het geslacht van woorden niet meteen duidelijk is aan de hand van het lidwoord, dan vervagen geslachten blijkbaar vanzelf. Nederlands is zo'n taal: de vader, de moeder, de man, de vrouw... allemaal zijn die dik tevreden met 'de' als lidwoord. Behalve het meisje, maar dat komt omdat 'meisje' een verkleinwoord is. Een verkleinwoord is altijd onzijdig, en onzijdige woorden doen het met 'het'. Met een onbepaald lidwoord wordt het nog eenvoudiger, want 'een' kan je zowel bij mannelijke, vrouwelijke als onzijdige woorden gebruiken. Een man, een vrouw, een tapijt.
 
Het gevolg is dat we van veel woorden helemaal niet meer aanvoelen welk geslacht ze hebben. Tenzij je in een Vlaams dialect bent opgevoed, want dan kan je een eenvoudig trucje toepassen. In het Vloms bestaan twee vormen van het onbepaald lidwoord: 'een' en 'ne'. 'Ne' wordt uitsluitend gebruikt voor mannelijke woorden. Je zegt ne vent, maar je zegt nooit ne vrouw. En je zegt ook niet ne tapijt. Dus als je wil weten of een woord mannelijk is, proef gewoon eens of het goed klinkt met 'ne' ervoor, en je weet genoeg.
 
Wel ja, laten we dat eens proberen met 'hogeschool'. Ne hogeschool? Of nen hogeschool misschien? Nee, dat klinkt voor geen meter. Een hogeschool, dat wel. En aangezien 'hogeschool' geen onzijdig woord is (want er past geen 'het' voor), moet het wel vrouwelijk zijn. Net als 'universiteit'. Dat Groene Boekje moet in het vervolg maar eens leren kiezen.

(HDP)

foto: Shutterstock