Schrijver, uitgever en VRT-medewerker INAN AKBAS

Terwijl vakbonden verwoed onderhandelen over werkduurverkorting en nogal wat werknemers worstelen met een burn-out, zijn er ook mensen die maar niet genoeg krijgen van hun job. Ze staan op met hun werk, gaan ermee slapen, en 's nachts dromen ze ervan. Zeven dagen op zeven. And they love it. Het zijn workaholics, en GUIDO probeert een gaatje te prikken in hun overkokende agenda.

"Af en toe moet je kunnen zeggen: ik ben moe, fuck it, vandaag doe ik niks."

Naast zijn werk als programmamedewerker bij de VRT is Inan Akbas, een in Gent wonende Limburger met Turkse roots, schrijver en uitgever. Hij richtte in 2009 uitgeverij Beefcake Publishing op, waarbij eerder dit jaar zijn eigen tweede roman Caleidoscoop verscheen, een donker, fragmentarisch verhaal over de onderwereld in een doorsnee Vlaamse stad. Alsof dat nog niet genoeg was, vind je Inan ook terug op een lijst bij de provinciale verkiezingen van 14 oktober en werd hij onlangs voor de eerste keer vader. Portret van een workaholic with an attitude.

GUIDO: Je werkt bij de VRT, als eindredacteur bij de Teletekstondertiteling. Hoe ben je daar terechtgekomen?

Inan: Toen ik aan de UGent afstudeerde als communicatiewetenschapper, was het crisis. Het is altijd crisis. De proffen zeiden dat we niet te kieskeurig mochten zijn als we werk zochten. Toen heb ik spontaan gesolliciteerd bij alles wat ik leuk vond. Kranten, tijdschriften, en ook de VRT. Dat was de enige bij wie ik mocht langskomen voor een sollicitatiegesprek, en zo ben ik bij de Teletekstondertiteling beland. Vandaag werk ik daar nog altijd, zij het parttime.

GUIDO: Was je toen al aan het schrijven?

Inan: Ja, toen had ik net het manuscript van mijn eerste roman klaar. Die heb ik grotendeels geschreven tijdens mijn thesisjaar aan de unief. (lacht) Door de jaren heen heb ik 'm nog wat bijgeschaafd. Hij is pas verschenen acht jaar nadat ik klaar was met de eerste versie.

GUIDO: Je hebt het over De Nullen, tevens het allereerste boek van je eigen uitgeverij Beefcake Publishing. Was het uit noodzaak dat je je eigen werk bent gaan uitgeven?

Inan: Eigenlijk wel. Ik had contact met enkele toplui uit het uitgeverswereldje. Die zijn allemaal op zoek naar allochtoon talent. Elke uitgever wil graag zijn fonds spekken met de volgende literair getalenteerde Marokkaan of Turk. Zo kwamen ze bij mij terecht. Ze vonden mijn werk wel goed, maar ze raadden me af om te debuteren met De Nullen. Ze vonden dat ik eerst iets anders moest schrijven. Je moet er eens op letten: de meeste allochtone schrijvers in Vlaanderen en Nederland schrijven over dezelfde dingen. Abdullah gaat naar zijn kutdorp in Marokko of Turkije en beschrijft hoe het daar is. Van mij werd blijkbaar ook zoiets verwacht. Toen dacht ik: kus m'n kloten, ik schrijf over wat ik wil: seks, drugs en rock-'n-roll. Sterker nog, ik ga mijn boek gewoon zelf uitgeven, en meteen kan ik anderen die in dezelfde situatie zitten ook de kans geven om uitgegeven te worden.

Abdullah in zijn dorpje

GUIDO: Op je website lees ik dat Beefcake "focust op Nederlandstalig literair talent met buitenlandse roots, zonder hierbij andere schrijvers uit te sluiten". Is dat niet wat fuzzy? Run je nu een uitgeverij voor allochtone schrijvers of niet?

Inan: De focus ligt op allochtonen. Als je wil schrijven en je hebt pakweg Turkse, Tunesische of Marokkaanse roots, dan kan je bij mij terecht. Tenzij je liever het traditionele verhaaltje vertelt over Abdullah in zijn dorpje. Het hoeft geen bestseller te worden, het moet gewoon goed zijn. Als het goed is, dan geef ik het uit. Ik ben totaal niet commercieel. Maar ik ben ook niet discriminerend. De gewone bleekscheet-Vlaming mag bij mij ook komen aankloppen met een manuscript. Als het maar goed is. Ik geef alleen uit wat ik zelf goed vind. Om een voorbeeld te geven: je kent wellicht de wereldberoemde naaister Madame Zsazsa? Een gemeenschappelijke vriendin, die haar blog volgt, had me getipt dat Zsazsa op zoek was naar een uitgever voor haar rokjesboek. Ik dacht: een naaiboek uitgeven? Over mijn lijk. Ondertussen zit Madame Zsazsa bij Standaard Uitgeverij en heeft ze al meer dan 40.000 exemplaren verkocht van Allemaal Rokjes.

GUIDO: Je was bijna rijk, Inan! Niet wakker gelegen dat je die kans hebt laten liggen?

Inan: Totaal niet.

GUIDO: En als het een allochtone naaister was geweest, met patronen voor stijlvolle hoofddoekjes?

Inan: (lacht) Dan had ik het ook niet gedaan. Ik geef literatuur uit, punt.

GUIDO: Je eigen tweede roman Caleidoscoop is inmiddels verschenen, uiteraard ook bij Beefcake. Je geeft zelf aan dat Beefcake een springplankfunctie heeft. Blijf jij als schrijver dan niet ter plaatse trappelen?

Inan: Kijk, dit soort opmerkingen is waarom ik het literaire wereldje een soort ancien régime noem. Ik zal je uitleggen waarom. Stel dat jij in een beginnende band speelt. Wat doe je dan? Optreden en een cd in eigen beheer uitbrengen. In de literatuur is dat blijkbaar not done. Een boek uitbrengen in eigen beheer, daar wordt op neergekeken. Dan wordt meteen gezegd: hij kwam niet aan de bak bij de gewone uitgevers, dus dan doet-ie het maar zelf. De realiteit is dat ik momenteel dezelfde middelen heb als eender welke andere uitgever. Ik kan in de boekhandels geraken en ik heb de connecties voor distributie en promotie. Wat ik daarenboven als voordeel heb tegenover andere schrijvers, is dat ik 30 tot 40% verdien op de boeken die ik verkoop. Waarom zou ik dan elders gaan aankloppen, waar ik tevreden moet zijn met 10%?

GUIDO: Elders zou je wel redactionele begeleiding krijgen.

Inan: Literair redacteur is een uitstervend beroep in Nederland en België. Alleen de echte toppers werken daar nog mee, De Bezige Bij en zo. Kleinere uitgeverijen hebben geen redacteurs meer, daar is geen geld voor. En trouwens, had Dostojevski een redacteur? En Cervantes? Je moet het belang van redactie niet overschatten. Sterker nog: ik zou bang zijn dat een redacteur mijn werk zou verneuken.

GUIDO: Hoeveel tijd steek je in Beefcake, vergeleken met je werk voor de VRT?

Inan: Heel veel. Zelfstandigen worden vaak verguisd. Zakkenvullers, belastingontduikers... Ten onrechte. Je merkt pas hoe het is om een eigen zaak te hebben als je het zelf doet. Ik ben er constant mee bezig. Als ik 's avonds voor tv zit, spookt door mijn hoofd dat ik dit nog moet doen, en dat nog moet regelen, en die nog moet contacteren. Maar dat stoort me niet. Ik doe het graag. Als een schrijver wil afspreken op zondag, dan is dat geen probleem. Elke maandag en dinsdag zijn in principe ook voor Beefcake. De andere dagen rijd ik naar de VRT, waar ik 60% werk.

Mediabedrijf Beefcake

GUIDO: En toch heb je blijkbaar nog tijd over om op een lijst te gaan staan bij de komende lokale verkiezingen.

Inan: Absoluut, en aangezien ik een kleine zelfstandige ben, kan je wellicht wel raden welke lijst. Kijk, ik vind niet dat elke schrijver per se geëngageerd moet zijn, maar ik ben dat wel. Vandaar dat ik opkom voor de provincie. Voornamelijk om die dan vervolgens af te schaffen. (lacht) Er zijn te veel overbodige tussenniveaus in ons systeem, waaronder de provincie, waardoor alles te traag gaat. Ik wil meehelpen om daar iets aan te doen.

GUIDO: Wat is het geheim om niet te bezwijken onder de stress als je met zoveel dingen tegelijk bezig bent?

Inan: Je er allemaal niet te veel van aantrekken. Je moet intens bezig zijn met je werk, maar het mag jou niet overheersen. Je moet af en toe kunnen zeggen: ik ben moe, fuck it, vandaag doe ik niks. Als dat niet meer gaat, dan heb je een probleem.

GUIDO: Zie je in toekomst een van je activiteiten zodanig groeien dat je de rest moet stopzetten? En zou je dat willen?

Inan: Ik wil van alles proeven in het leven, behalve van homoseksualiteit. (lacht) Onlangs heeft men mij gevraagd een film te producen. Er zijn ook embryonale plannen voor een tv-reeks rond allochtonen, dus het zou kunnen dat Beefcake uitgroeit tot een mediabedrijf. Literatuur, film, tv... Als dat van de grond komt, is het niet onmogelijk dat ik op termijn zou stoppen bij de VRT. Maar dat is toekomstmuziek, we zullen wel zien.

www.beefcakepublishing.be

(HDP)