Als je de eerste werkdag aan je bureau zit en je weet eigenlijk niet tot welke van de twee bovenstaande categorieën je behoort, heb je een probleem. En heeft je baas op zijn minst ook een communicatieprobleem, want dat had-ie je bij de sollicitatie wel even kunnen vertellen. Zorg dus dat je weet wie je vervangt. Spreek erover met collega's. Vraag wat voor man/vrouw het was, hoe die omging met werk en werkgenoten, hoe hij of zij de job organiseerde. En waarom ook niet: probeer uit te vogelen of je voorganger een populaire figuur was binnen het bedrijf of niet. Want het is in eerste instantie veel makkelijker om in de voetstappen te treden van iemand die in het bedrijf werd gehaat, dan iemand te vervangen die iedereen eigenlijk al mist.

Vervang een hersenschim

Als je iemand vervangt, ligt er een gevaar op de loer: je wordt - zeker in het begin - constant vergeleken met je voorganger. Als je tien keer per dag moet horen: "Ja, maar Mieke deed dat zo" of "Mieke deed dat sneller", dan gaat dat al gauw reusachtig op je zenuwen werken. En terecht! Maak je collega's er beleefd doch kordaat attent op dat jij Mieke niet bent. 't Is niet omdat je voorganger goed was, dat jij alles precies moet doen zoals hij of zij het deed. Je hebt recht op een eigen werkmethode, een eigen invalshoek, een eigen systeem waarin jij het beste functioneert. Bekijk de dossiers en computerfiles die je hebt "geërfd", behoud wat je bevalt en verbeter wat volgens jou rommelig was. Even doorbijten, en van Mieke blijft niet meer over dan een hersenschim.

Mest het zootje uit

Iemand vervangen die incompetent was, lijkt op het eerste gezicht makkelijker. Dat is het in het begin ook. Je collega's zullen alvast veel welwillender zijn tegenover jou: jij bent de "opluchting" waarop ze al geruime tijd zaten te wachten. Maar anderzijds creëert dit ook een verwachtingspatroon dat jij zal moeten invullen. Bovendien is het materiaal waarmee je aan het werk moet bijna zeker een zootje. Schep eerst orde in de chaos die je slordige voorganger heeft achtergelaten, en doe het vervolgens beter. Binnen de twee dagen spreekt niemand nog over de persoon die op jouw stoel zat.

Op de rails met carte blanche

Carte blanche krijgen bij een volstrekt nieuwe functie is natuurlijk een geweldige uitdaging, maar is ook behoorlijk intimiderend. Gelukkig wordt een nieuwe functie niet zomaar vanuit het niets gecreëerd, daar zit een strategie van de baas achter. New business? Uitbreiding van de activiteiten? Verruiming van de bedrijfssector? Feit is dat je als beginner bijna zeker op begeleiding mag rekenen als je voor een echt nieuwe functie werd aangeworven. Men zal je sturen, op de rails helpen en samen een werkmethode zoeken om deze nieuwe activiteit zo efficiënt mogelijk in het bestaande bedrijfsweefsel te integreren. Maar dat gaat eigenlijk al over opleidingen, en daar hebben we het in de volgende aflevering over.

(HDP)