Eerst nog even recapituleren hoe het vanaf volgend academiejaar precies zit. Om te beginnen moeten we leren afstappen van het traditionele onderscheid tussen hogeschool en universiteit. Voortaan bestaan er in theorie geen afgescheiden hogeschool- of uniefdiploma's meer. Beide instellingen schrijven bachelor- en/of masterdiploma's uit. Trouwens, niet alleen in de diploma's is het onderscheid aan het vervagen. Het hoger onderwijs in Vlaanderen heeft zich de laatste jaren gegroepeerd in associaties van uniefs én hogescholen, met verregaande samenwerkingen die ook het pendelen van studenten tussen de instellingen stukken makkelijker maken dan vroeger.

Academische en professionele bachelor

Bachelor en master dus. Wie in de nabije toekomst een bachelordiploma haalt aan een hogeschool, heeft meestal een opleiding korte type achter de rug, waar vroeger de titel 'gegradueerde' op kleefde. Drie jaar dus. Maar ook aan de unief word je na drie jaar studie tot bachelor gekroond, waar je vroeger een kandidaatsdiploma kreeg (vaak al na twee jaar). Geen verschil dus? Mja, toch wel. Het bachelordiploma aan de unief kan je een 'academische' bachelor noemen. Het is niet de bedoeling dat je daarmee meteen naar de arbeidsmarkt trekt, net zo min als je dat vroeger met een kandidaatsdiploma deed. Een bachelordiploma van de hogeschool (een 'professionele' bachelor) is in principe dan weer wel een afgerond geheel, waarmee je meteen kan gaan solliciteren.

Combineren maar!

Maar dat meteen solliciteren hoeft dus helemaal niet. Voor academische bachelors is dat evident, daar volgt sowieso nog een bijbehorende masteropleiding van minstens 1 jaar op, zodat je een diploma krijgt dat evenwaardig is met dat van de huidige licentiaten. Maar ook professionele bachelors kunnen via een schakelprogramma nog voorstuderen om een masterdiploma te halen. Dat zijn dan de zogenaamde manaba's, wat staat voor 'master na bachelor'. Of wat dacht je van een tweede, aanvullend bachelordiploma? Kan ook: dan volg je een banaba ('bachelor na bachelor'). Gesnopen? Zo ongeveer alle combinaties worden mogelijk, waarbij je vrolijk kunt hoppen van hogeschool naar unief of vice versa.

Master na master

Dan komen we terecht bij de ijverige jongelui die al master zijn geworden op de unief of hogeschool, na eerst een academische bachelor te hebben behaald. De vroegere licentiaten dus. Ook zij kunnen uiteraard nog voortstuderen na hun eerste master. En je raadt het al, dat wordt dan een manama, een 'master na master'. En als dat nóg niet goed genoeg is, kan je altijd nog voor een doctoraat gaan.

Populaire manama's

Goed, hoog tijd voor een voorbeeld. Een dikke hit op de cv's van afgestudeerde licentiaten in de letteren en wijsbegeerte is bijvoorbeeld een aanvullend diploma 'meertalige bedrijfscommunicatie', wat een goeie schakel vormt tussen hun nogal academische opleiding en een job in de privé. Dat blijft bestaan, en krijgt nu gewoon het statuut van een extra masteropleiding. Een manama, toegankelijk voor iedereen die al master was, of die nu van de unief komt of van de hogeschool.

Diplomasnobisme

Een economiestudent is pas een echte businessfreak als-ie naast zijn diploma ook een MBA kan voorleggen, een Master of Business Administration. Inderdaad ja, dat is zowat het enige postgraduaat dat lang voor de bama-hervorming al met de mastertitel schermde. Logisch, want die heeft nu eenmaal een veel internationaler bijklank. Grappig is dat sommigen inmiddels een 'gewoon' MBA al niet meer prestigieus genoeg vinden, nu straks zowat iedereen master wordt. Als je er nog een extra jaartje bij perst, kan je nu ook al Executive Master of Business Administration gaan studeren, of als je drie jaar wil zoekmaken zelfs Executive Doctor of Business Administration. Hetgeen natuurlijk wel een beetje op diplomasnobisme begint te lijken.

Verenigd Europa

Enzovoort, enzoverder. Voor elke masteropleiding bestaat wel een gepaste aanvullende manama, die specialiseert of verder uitdiept wat je in je oorspronkelijke opleiding hebt geleerd. En als dubbele master kom je natuurlijk extra beslagen op de jobvloer terecht. Of is dat overtrokken? Uit een recente enquête die het Adviescentrum voor Studenten van de Gentse universiteit uitvoerde bij haar oud-studenten, blijkt toch dat vooral het eerste masterdiploma de doorslag geeft bij een sollicitatie. Van de studenten met een tweede diploma had maar de helft het gevoel dat dat een effectieve meerwaarde had geboden bij het zoeken naar een job. Maar goed, dat kan veranderen, zeker bij het de zoektocht naar werk in het verenigd Europa. Bijna niemand over de landsgrenzen weet wat een licentiaat is, maar een collectie masterdiploma's doet belletjes rinkelen in elk bedrijf in Europa.

Koop je diploma

Zit je nog maar in je eerste bachelorjaar en word je al moe bij de gedachte ook nog eens master te moeten worden, laat staan twee of drie keer master? Koop dan een extra diploma! Het schimmige Nederlandse bedrijf DBA-Intermediair verkoopt op het internet masterdiploma's van internationale universiteiten. Je hoeft geen les te volgen of examens af te leggen; de masterbul wordt je toegestuurd op basis van de competenties op je cv. En een flinke lap cash, natuurlijk. Je gelooft het niet? Surf naar www.universitynetwork.nl.

Masterguide

Hoe kies je de meest prestigieuze aanvullende masteropleiding? En waar moet je die gaan volgen voor een optimale impact op je cv? Toen de Zweedse student Mattias Lindström in Leuven studeerde, heeft hij zich beziggehouden met het samenbrengen van de allerbeste manama's van Europa op één website, de zogenaamde Masterguide (www.masterguide.org). Hij concentreert zich op de meest prestigieuze scholen, die je kan doorzoeken per land, onderwerp, graad en eventueel toelatingsexamen.

Uiteraard krijg je ook alle inlichtingen over een tweede diploma op de studieadviesdienst van je eigen unief of hogeschool. Klik in het menu hierboven op 'onderwijs' en je krijgt meteen alle links die je nodig hebt.

Succes en meesterschap gewenst! En voor de vrijgezellen hetzelfde!

(SDB)