Gepost: 23/02/2012
Categorie: Interview
Hoewel 2012 nog geen twee maanden oud is, kunnen we je nu al met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid voorspellen dat de beste Vlaamse filmrol van dit jaar op het palmares van Koen De Graeve komt te staan. De manier waarop hij letterlijk en figuurlijk wegkwijnt tot een schim van zichzelf in Tot Altijd van Nic Balthazar, roept herinneringen op aan de fysieke acteerprestatie van Matthias Schoenaerts in Rundskop. Maar dan omgekeerd. "We hadden op voorhand beslist: De Graeve, jij moet aftakelen." GUIDO: Zoals iedereen ondertussen wel weet, ben je spectaculair afgevallen voor je rol in Tot Altijd. Dat was visueel schokkend, maar had je die transformatie ook nodig om je in te leven in het personage? Koen: Zo is het in elk geval niet begonnen, maar het heeft gaandeweg wel zijn effect gehad. GUIDO: Je zag er echt ziek uit, vond ik. Koen: Ja, merci. (lacht) Nee, ik heb me op geen enkel moment slecht gevoeld, maar wel kwetsbaarder. Ik voelde me niet zwak, maar ik besefte dat ik niet over mijn volle energie beschikte. Het was wel oké. Dat hele proces werd supergoed begeleid. Ik sportte veel en at zeer gezond, zij het een beetje minder dan ik eigenlijk nodig had. Doordat ik geen vetlaag meer had, moest ik me ook warmer aankleden. Toen anderen buiten in hun hemd rondliepen, droeg ik een dikke jas. GUIDO: Stel dat ze die aftakeling computermatig hadden kunnen realiseren, had je dan de rol ook kunnen spelen? Koen: Dat denk ik wel. Of laat me het anders verwoorden: ook die uitdaging zou ik zeker zijn aangegaan. Bromance GUIDO: Je speelt de rol van Mario Verstraete, de eerste man in ons land die gebruikmaakte van de euthanasiewetgeving, op veertigjarige leeftijd. Dat is nog niet zo lang geleden. Ben je met zijn familie en vrienden gaan praten? Koen: We hebben zijn ex en zijn zoon ontmoet, maar dat was al op de set, niet vóór de opnames. Dat was volgens mij ook niet nodig, want het was niet onze bedoeling een exact docudrama te maken. Het script bestond al hé. Natuurlijk ben ik uit nieuwsgierigheid wel naar filmpjes en documentaires gaan kijken waarin de echte Mario te zien was, op Terzake en zo. GUIDO: Was je bang dat je in een imitatierol zou vervallen? Koen: Nee, dat heeft niet gespeeld. Ik ben die fragmenten vooral uit interesse gaan bekijken. Ik heb op geen enkel moment geprobeerd de echte Mario te imiteren, want imiteren is iets wat ik nooit doe, maar het is wel frappant dat veel van zijn naasten, waaronder ook zijn ex en zijn zoon, na het bekijken van de film zeiden dat de gelijkenis soms erg treffend was. Dat is natuurlijk niet onverklaarbaar, want veel parameters kwamen nu eenmaal overeen. Ik was enorm vermagerd, ik moest een bril dragen en ik droeg soms een pak dat te ruim zat, omdat Mario in de laatste maanden van zijn leven niet meer de moeite had genomen om nieuwe pakken te kopen. Dat zijn dingen die de gelijkenis ten goede kwamen, maar we zijn er niet bewust mee bezig geweest. GUIDO: Hoe acteer je een ziekte? Koen: Multiple sclerose is een ziekte van het centraal zenuwstelsel, en die heeft een invloed op spieren, organen, hersenen, reukzin, het gezicht... Gewoonweg alles, en dat maakt er een van de meest grillige ziekten van die er bestaan. Je kan één symptoom krijgen, of een combinatie van vele. Er bestaan agressieve en subtiele vormen, maar in de meeste gevallen is het een kwestie van zeer langdurige, tussen aanhalingstekens 'stabiele' aftakeling. Dat was niet zo bij Mario Verstraete, die een heel agressieve vorm van MS had, waarbij de aftakeling snel en grondig ging. Daardoor - en zo stond het in grote mate in het script - werd Mario boos op zijn eigen lichaam. Daar kan ik me ten zeerste in herkennen. Dat heb ik aangegrepen en in de verf gezet. Ik kan me dat zeer goed inbeelden. Ik ben zelf nogal levenslustig en heb graag dat alles goed functioneert. Als bij mij lichamelijke functies zouden uitvallen, zou ik dat zeer ambetant vinden. Dan zou ik zelf ook kwaad worden op mijn lichaam. Sommige mensen kunnen beter met zoiets om dan andere. Mario kon dat helemaal niet. GUIDO: Je hebt in de film schitterende scènes met Geert Van Rampelberg. Hielp het dat jullie in het echt ook vrienden zijn en al vaak hebben samengewerkt in het theater? Koen: Dat is de vraag van de kip of het ei. Voelen we elkaar goed aan omdat we vrienden zijn, of zijn we vrienden geworden omdat we elkaar herkennen in veel dingen, omdat we zo gemakkelijk met elkaar omgaan? Waarom word je met iemand bevriend? Geen gemakkelijke vraag hé. In dit geval heeft onze vriendschap een aantal dingen makkelijker gemaakt, maar tegelijk werd het ook veel uitdagender. Hoe je het ook draait of keert: voor deze film hebben we onszelf in een positie gewrongen dat we afscheid moesten nemen van elkaar. Aangezien we allebei heel ver willen gaan in het beleven van een moment op de set, vonden we dat behoorlijk ingrijpend. GUIDO: Als het ooit zover komt in het echte leven, heb je tenminste al eens gerepeteerd. Koen: (lacht) Ja voilà. Nee, dat zal totaal anders zijn natuurlijk. Enfin, laat het ons hopen. GUIDO: Regisseur Nic Balthazar noemt het een bromance. Koen: (proeft het woord) Bromance... Als je het zo wil noemen. Ik zou mijn leven zonder Geert schraler vinden, dat klopt. Suspension of disbelief GUIDO: Er is een scène waarin je naakt, in al je magerte, op de schoot van je moeder zit. Dat had er zwaar over kunnen zijn qua sentimentaliteit, maar het werkt: het is een van de meest pakkende momenten in de film geworden. Koen: Ik geef toe: die piëtascène was heel gewaagd. Als je zoiets in een roman leest, dan breekt je hart. Lees je het in een filmscript, dan weet je dat je het ook effectief zal moeten doen. We hadden onder elkaar net bedenking als jij: het had sentimenteel en klef kunnen worden, en uiteraard moest dat absoluut worden vermeden. Die scène is de reden geweest waarom we hebben beslist: De Graeve, jij moet aftakelen. Jij moet tot op het bot gaan. In die scène zie je hoe een ziekte een lijf kan verwoesten. Een negenendertigjarige man die als een vogel met geknakte vleugels wordt ondersteund door zijn moeder... Wie dat vals sentiment vindt, die heeft niet geleefd. GUIDO: Ik heb vernomen dat de film in omgekeerde volgorde is opgenomen: eerst de moeilijke, emotioneel ingrijpende scènes, en daarna het studentikoze begin, toen Mario en zijn vrienden nog jong en vol levenslust waren. Koen: In die scènes zitten we met een probleem wat de suspension of disbelief betreft. Je vraagt in het begin van de film aan de toeschouwers te geloven dat wij, acteurs van een heel eind in de dertig, jonge twintigers zijn. Oké, niemand gelooft dat, en ik verwacht dat we daar wel wat commentaar op gaan krijgen. GUIDO: Om eerlijk te zijn, het zijn niet de scènes die ik me binnen vijf jaar nog zal herinneren. Koen: Tja, ik kan alleen maar hopen dat het alsnog een beetje geloofwaardig overkomt. GUIDO: Laat een glansrol als deze je toe om kieskeuriger te worden in de toekomst? Koen: Nee. Het is niet zo dat ik voortaan weiger uit mijn zetel te komen tot ze mij nog iets straffers aanbieden. Mijn levenskwaliteit vind ik nog altijd belangrijker dan wat er op professioneel vlak met me gebeurt. Mijn voornemen voor 2012 is dat ik minder ga doen, maar intenser. Mijn rol in Tot Altijd is daar echter niet de aanleiding toe geweest. Het heeft meer te maken met werkdruk en een absolute goesting om meer thuis te zijn. Wat ik momenteel heb bereikt in film en televisie, is nooit mijn ambitie geweest. Het is me overkomen. Maar ik heb de kansen wel met beide handen gegrepen. I rise to the occasion, en zolang er rek op zit, ben ik bereid te groeien. GUIDO: Inclusief ontberingen, zoals de aftakeling waarover we het daarnet hadden? Koen: Dat vind ik geen probleem. GUIDO: Laat het alsjeblieft niet waar zijn, maar stel dat je zelf door een vuile ziekte niet meer zou kunnen acteren. Voor welke filmrol zou je dan graag worden herinnerd? Koen: Eerst en vooral: ik speel niet om herinnerd te worden. Ik doe het echt alleen voor het speelplezier. GUIDO: Dat wil ik graag geloven, maar goed, ik vraag het nu. Koen: Tja, deze rol dan, denk ik, Mario in Tot Altijd. Al vind ik het wel moeilijk, omdat het nog te vers in mijn geheugen ligt. Ik kan die rol precies nog niet goed plaatsen. Mario spelen was in elk geval het spannendst om te doen. (begint te aarzelen) Alhoewel, de Celle uit De Helaasheid der Dingen, dat was toch ook een kerel naar mijn hart. (HDP)
|