Manderlay

Soms hadden we bij Lars von Triers nieuwste film Manderlay spijt dat we Dogville al hadden gezien. Dat is een rare gewaarwording bij een sequel, maar het valt niet te ontkennen dat de gewenning ons het eerste uur parten heeft gespeeld. Het feit dat ook deze film werd gedraaid in een enorme studio met enkel rudimentaire of zelfs onbestaande decors, heeft ons absoluut niet meer verrast.
 Het was wel fameus wennen aan het feit dat Grace niet langer wordt vertolkt door Nicole Kidman, maar door de veel jongere (en veel minder knappe - ze is nu eenmaal de dochter van Ron 'Richie Cunningham' Howard) Bryce Dallas Howard. Die zet een machtige en gedurfde prestatie neer, daar niet van, maar je zal onvermijdelijk een tijdlang ongemakkelijk in je stoel zitten te schuifelen. Toch kunnen we je garanderen dat ook in Manderlay het moment komt dat von Trier je genadeloos bij de keel grijpt en als een lappenpop heen en weer schudt. Hij is zo'n begenadigd cineast dat zijn duistere analyse van de onnoemelijke moeilijkheden die het doorbreken van vastgeroeste, jazelfs afstotelijk racistische gewoontes met zich meebrengt, je ondanks alle vormelijke schraalheid aan je stoel vastnagelt. Dit complexe verhaal, waarin Grace na haar cyclus van misbruik en wraak in Dogville op een plantage terechtkomt in het Alabama van 1933, waar de slavernij nog blijkt te bestaan, is overrompelend en spookt nog dagenlang na in je hoofd. Von Trier slaagt erin nieuwe en pertinente vragen op te roepen telkens als je dacht een béétje doorzicht te krijgen. De mens, ge kunt daar niet aan uit, en al zeker niet bij Lars.

 (JC)