OLED: beeldschermen van de toekomst
Er is een revolutie in de beeldschermen op komst. Na de klassieke beeldbuis en het platte LCD-scherm zijn de eerste OLED-schermen opgedoken. OLED staat voor
Organic Light-Emitting Diodes, en wat is er revolutionair aan? Ze zijn heel plat, binnenkort zelfs plooibaar, en vooral: een OLED-scherm gloeit als de staart van een vuurvliegje.
Voorlopig vind je ze enkel op een paar selecte producten: sommige gsm's, een enkele mp3-speler, dure autostereo's en zelfs het scheerapparaat op batterijen dat James Bond gebruikte in
Die Another Day. De OLED-schermpjes zijn nog klein en beperkt in gebruik, maar de ontwikkelaars voorspellen een heuse revolutie. Binnen de kortste keren zullen digitale camera's en laptops met OLED-schermen worden uitgerust, iets later komen de pc's aan de beurt, en wellicht nog voor 2010 hangen de eerste OLED-tv's aan de muur.
Lichtgevende moleculen
Hoe werkt een OLED-scherm? Stel je een heleboel organische moleculen voor die werken als dioden, dat wil zeggen elektronische componenten op moleculair niveau die maar in één richting stroom doorlaten. En als er stroom doorgaat, dan gaan ze gloeien in verschillende kleuren en lichtintensiteiten. Die moleculen worden aangebracht tussen twee laagjes glas of kunststof (om vocht te weren) en vormen zo een beeldscherm.
Oprolbare computerschermen
De voordelen van OLED zijn enorm. Om te beginnen zijn het de moleculaire dioden zelf die licht afgeven, en geen lampje in de achtergrond zoals bij een LCD-scherm. Voor energievretende toestellen op batterijen, zoals gsm's, camera's en laptops, betekent dit een enorme besparing en dus een veel langer autonoom gebruik. Ten tweede: er treedt geen vervorming op van het beeld als je het vanuit een schuine hoek bekijkt, zoals wel het geval is bij de vloeibare kristallen van LCD. Dat maakt in theorie de weg vrij voor plooibare of oprolbare OLED-schermen in flexibele kunststof. Ook qua designvoorwerpen die gebruik maken van OLED is
the sky the limit: denk aan lichtgevende kunstobjecten of - waarom ook niet - hi-tech muurbreed behang dat licht uitstraalt en waar je zo dikwijls als je wil kleur en motief van kan wijzigen. Ook verkeersdeskundigen houden de ontwikkeling van OLED in de gaten: vangrails, verkeerslichten, stoepranden, ze kunnen allemaal stukken zichtbaarder worden.
Houdbaarheidsproblemen
Maar goed, zover zijn we nog niet. De OLED-technologie is nog maar pas het laboratoriumstadium ontgroeid, en de schermpjes zijn voorlopig nog vrij klein. Een goeie 6 cm diameter is momenteel het maximum, maar wanneer je dit leest zijn er gegarandeerd alweer grotere prototypes klaar. De upscaling is dus gewoon een kwestie van tijd. Een groter probleem is de houdbaarheid van de diodes. De huidige OLED-schermen beginnen hun helderheid te verliezen na ongeveer 10.000 uur gebruik. Dat is een aanvaardbare levensduur voor gsm's en camera's, maar veel te weinig voor pc's en tv's. Er is dus nog werk aan de winkel, maar het staat in elk geval vast dat OLED nog dit decennium de norm wordt voor elektronische schermen.
(HDP)