Marguerite Abouet, scenariste van 'Aya uit Yopougon'
'Aya uit Yopougon', waarvan in het Nederlands drie delen zijn verschenen, is in een mum van tijd uitgegroeid tot een heus stripfenomeen. Het verhaal speelt zich af in een volkswijk van Abidjan, de hoofdstad van Ivoorkust, leest als een soap, en geeft een unieke inkijk in het dagelijks leven van een vijftal Afrikaanse families.
Het eerste deel van 'Aya' werd in 2006 bekroond met de debuutprijs in Angoulême. Inmiddels verschijnt de reeks in acht talen en wordt gewerkt aan een animatiefilm.
De vrouw achter 'Aya' is Marguerite Abouet. Ze groeide op in Ivoorkust, maar verhuisde op haar twaalfde naar Parijs, waar ze vandaag nog steeds woont en werkt. "Ik ben Aya niet," zegt Marguerite wanneer we haar ontmoeten op de Boekenbeurs in Antwerpen, "maar er zit wel veel van Aya in mij."
GUIDO: Je leest nochtans overal dat je je jeugdherinneringen in stripvorm hebt gegoten.
Abouet: Je leest dat inderdaad overal, maar het is eigenlijk niet waar. Uiteraard hebben mijn jeugdherinneringen dit werk beïnvloed, maar zowel de personages als de verhalen zijn fictief. Wat ik in de eerste plaats wou doen, was vertellen hoe de mensen in Afrika leven. Terwijl je hier in Europa vooral te horen krijgt hoe Afrikanen sterven.
GUIDO: Heb je van meet af aan gekozen voor het stripverhaal als medium om je verhaal te vertellen?
Abouet: Helemaal niet. Om te beginnen kan ik niet tekenen, dus het was zelfs niet in me opgekomen om een strip te maken. Ik had deze verhalen in romanvorm neergeschreven, maar toen heb ik illustrator Clément Oubrerie leren kennen. Hij vond de verhalen goed, en hij zag meteen het potentieel om er een strip van te maken. Hij heeft me dan gevraagd of hij een viertal proefpagina's mocht tekenen, zodat ik eens kon zien hoe hij mijn bedenksels visueel zou vertalen. Ik was er direct voor gewonnen. Achteraf gezien ben ik maar wat blij dat we hebben besloten er een strip van te maken, anders was 'Aya' misschien onopgemerkt gebleven. Dan was het gewoon de zoveelste roman geweest van een verwesterde Afrikaanse die vertelt over het land van haar jeugd. Maar in de stripwereld had men zoiets nog niet gezien.
GUIDO: Schrijf je je verhalen nog altijd in romanvorm?
Abouet: Nee, ik maak tegenwoordig in potlood een decoupage waarin ik primitieve poppetjes teken en tekstballonnetjes vol kriebel. Dat is vrij onleesbaar, dus wanneer het klaar is, ga ik met Clément rond de tafel zitten en vertel ik hem het hele verhaal. Dat is eigenlijk het enige moment waarop we letterlijk samenwerken. Daarna begint hij te tekenen.
GUIDO: Jij hebt twaalf jaar in Ivoorkust geleefd, maar Clément niet. Hoe slaagt hij er toch in die Afrikaanse sfeer zo treffend op papier te vangen?
Abouet: Uiteraard heb ik hem meegenomen naar Yopougon. Mijn familie woont daar nog, dus ik ga er sowieso elk jaar een maand naartoe. We hebben daar vierduizend foto's genomen, dus de decors zijn zeer authentiek. Maar het gaat over meer dan de juiste decors. Clément heeft zich echt ondergedompeld in het dagelijks leven. Hij heeft wekenlang rondgehangen in de wijk, is mee gaan dansen in de maquis (goedkoop openluchtrestaurant annex dancing - HDP), enzovoort. Die authenticiteit voel je wanneer je de strip leest.
GUIDO: Het vierde album zal zich deels in Parijs afspelen. Ben je niet bang dat je dan een deel van de charme zal kwijtspelen die de reeks zo succesvol heeft gemaakt?
Abouet: Ik hoop van niet, maar ik wil het zo. Het is niet mijn bedoeling om voor eeuwig en altijd geboekstaafd te staan als 'die Afrikaanse auteur'. Nee, ik wil dat men me serieus neemt als auteur tout court. Daarom ben ik nu ook bezig aan een nieuwe strip die niets met 'Aya' te maken heeft. Dat boek zal Bienvenue heten, en het speelt zich af in Parijs, met een heleboel blanke personages. (lacht) Maar ik heb nog geen tekenaar gevonden, dus nog even geduld graag.
(HDP)